Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam (trích, Xuân Diệu)

1. Tiểu sử

- Xuân Diệu (1916- 1985) tên khai sinh là Ngô Xuân Diệu.

- Quê: Can Lộc - Hà Tĩnh nhưng sống với mẹ ở Quy Nhơn.

- Năm 1937, Xuân Diệu ra Hà Nội học trường Luật và viết báo, là thành viên của Tự Lực Văn Đoàn

- Cuối năm 1940, ông vào Mĩ Tho (nay là Tiền Giang) làm viên chức tham tá thương chánh.

- Năm 1942, ông quay lại Hà Nội sống bằng nghề viết văn.

- Năm 1944, Xuân Diệu tham gia phong trào Việt Minh.

- Trong kháng chiến, Xuân Diệu di tản lên chiến khu Việt Bắc, hoạt động văn nghệ cách mạng.

- Hòa bình lập lại, Xuân Diệu về sống và làm việc tại Hà Nội đến khi mất.

2. Sự nghiệp văn học

a. Phong cách sáng tác

 - Xuân Diệu đã đem đến cho thơ ca đương đại một sức sống mới, một nguồn cảm xúc mới, thể hiện một quan niệm sống mới mẻ cùng với những cách tân nghệ thuật đầy sáng tạo.

- Ông là nhà thơ của tình yêu, của mùa xuân và tuổi trẻ với một giọng thơ sôi nổi, đắm say, yêu đời thắm thiết.

b. Di sản văn học

Tác phẩm tiêu biểu: Thơ thơ (1938), Gửi hương cho gió (1945), Riêng chung (1960)... Ngoài ra ông còn viết văn xuôi và tiểu luận phê bình, nghiên cứu văn học.

3. Vị trí và tầm ảnh hưởng

- Là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới.

- Xuân Diệu là cây bút có sức sáng tạo mãnh liệt, dồi dào, bền bỉ, có đóng góp to lớn trên nhiều lĩnh vực đối với nền văn học Việt Nam hiện đại.

- Xuân Diệu xứng đáng với danh hiệu một nhà thơ lớn, một nghệ sĩ lớn, một nhà văn hóa lớn.

- Ông được nhà nước trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học và nghệ thuật (1996). 

Sơ đồ tư duy tác giả Xuân Diệu:

Xuân Diệu (1916-1985) có tên khai sinh là Ngô Xuân Diệu.

Ông quê ở Can Lộc, Hà Tĩnh nhưng sống với mẹ ở Quy Nhơn.

Năm 1957, Xuân Diệu ra Hà Nội học Luật và làm báo, tham gia Tự Lực Văn Đoàn. Cuối năm 1940, ông làm việc ở Mĩ Tho (Tiền Giang) với vai trò viên chức.

Năm 1942, ông trở lại Hà Nội và sống bằng nghề viết văn.

Năm 1944, Xuân Diệu tham gia phong trào Việt Minh.

Trong kháng chiến, ông di tản lên chiến khu Việt Bắc và tham gia hoạt động văn nghệ cách mạng.

Sau hòa bình, Xuân Diệu về sống và làm việc tại Hà Nội cho đến khi mất.

Xuân Diệu mang đến cho thơ ca đương đại sức sống mới, cảm xúc mới và quan niệm sống mới mẻ.

Ông có những cách tân nghệ thuật sáng tạo.

Xuân Diệu là nhà thơ của tình yêu, mùa và tuổi trẻ, với giọng thơ sôi nổi, đắm say, yêu đời.

Tác phẩm tiêu biểu của ông gồm: Thơ thơ (1958), Gửi hương cho gió (1945), Riêng chung (1960)... Ông còn viết văn xuôi, tiểu luận phê bình và nghiên cứu văn học.

Xuân Diệu được xem là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới.

Ông là một cây bút sáng tạo, dồi dào và có đóng góp lớn cho nền văn học Việt Nam hiện đại.

Xuân Diệu xứng đáng là nhà thơ lớn, nghệ sĩ lớn, nhà văn hóa lớn và được trao tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996).

1. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ

Xuân Diệu, Các nhà thơ cổ điển Việt Nam, tập II, NXB Văn học, Hà Nội, 1982, tr. 174 – 185)

b. Bố cục: 3 phần

- Phần 1 (từ đầu đến “Thu điến, Thu ẩm, Thu vịnh. […]”): Giới thiệu Nguyễn Khuyến và 3 bài thơ nức danh

- Phần 2 (tiếp đến “nghệ thuật ngôn ngữ”): Nét đặc sắc của ba bài thơ

- Phần 3 (còn lại): Đánh giá chung về ba bài thơ

c. Thể loại: nghị luận văn học

d. Phương thức biểu đạt: nghị luận

2. Giá trị nội dung, nghệ thuật

a. Giá trị nội dung

Làm rõ phong cách thơ của Nguyễn Khuyến qua các chùm thơ.

b. Giá trị nghệ thuật

- Các luận điểm chính và lý lẽ, dẫn chứng để làm sáng tỏ quan điểm, ý kiến đã nêu.

- Ngôn ngữ nghị luận giản dị, gần gũi. Cách phân tích ngọn ngành và mạch lạc, có sự so sánh với một số tác phẩm khác giúp người đọc nhanh chóng nắm bắt được vấn đề nghị luận.

- Giọng văn nhẹ nhàng, dẫn dắt người đọc tìm hiểu lần lượt ba bài thơ thu của Nguyễn Khuyến

Sơ đồ tư duy văn bản Nhà thơ của quê hương làng cảnh Việt Nam:

Nguồn trích dẫn: Xuân Diệu, *Các nhà thơ cổ điển Việt Nam*, tập II, NXB Văn học, Hà Nội, 1982, tr. 174 - 185.

Cấu trúc bài viết:

• Phần 1 (đến "Thu điền, Thu ấm, Thu vịnh"): Giới thiệu tác giả Nguyễn Khuyến và 5 bài thơ nổi tiếng.

• Phần 2 (tiếp theo): Phân tích đặc sắc nghệ thuật ngôn ngữ của ba bài thơ.

• Phần 3 (phần còn lại): Đánh giá chung về ba bài thơ.

Bài nghị luận văn học này thuộc thể loại phê bình thơ ca, tập trung vào nhà thơ Nguyễn Khuyến và cảnh Việt Nam.

Phương thức biểu đạt: Nghị luận, làm rõ phong cách thơ của Nguyễn Khuyến qua các chùm thơ.

Nội dung chính: Các luận điểm chính và lý lẽ, dẫn chứng để làm sáng tỏ quan điểm, ý kiến đã nêu.

Ngôn ngữ: Giản dị, gần gũi, phân tích sâu sắc và mạch lạc, có so sánh với các tác phẩm khác.

Giọng văn: Nhẹ nhàng, dẫn dắt người đọc tìm hiểu ba bài thơ của Nguyễn Khuyến.