Lão Hạc (Nam Cao) 8

1. Tiểu sử

- Nam Cao (1915/1917 – 1951), tên thật là Trần Hữu Tri.

- Quê ông ở Lý Nhân, Hà Nam.

- Ông sinh ra trong một gia đình công giáo bậc trung.

- Thuở nhỏ ông học ở trường làng, sau đó được gửi xuống Nam Định học.

- Sau đó do thể chất yếu nên ông về nhà chữa bệnh rồi cưới vợ.

- Năm 18 tuổi ông vào Sài Gòn nhận làm thư ký cho một hiệu may.

- Khi trở ra Bắc ông dạy học tại Hà Nội.

- Năm 1943 ông gia nhập Hội Văn hóa cứu quốc.

- Năm 1945 ông tham gia cướp chính quyền ở Lý Nhân và được cử làm chủ tịch xã.

- Năm 1946 ông gia Hà Nội hoạt động Hội Văn hóa cứu quốc

- Năm 1948 ông gia nhập Đảng Cộng Sản Việt Nam.

- Năm 1950 ông làm việc cho Hội Văn nghệ Việt Nam, tại tạp chí văn nghệ.

2. Sự nghiệp văn học

a. Quan điểm sáng tác

- Ông theo quan điểm “nghệ thuật vị nhân sinh” ": “Nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối, không cần là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật chỉ có thể là tiếng đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than”

- Ông quan niệm: Tác phẩm "phải chứa đựng được một cái gì lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn, lại vừa phấn khởi; ca tụng tình yêu, bác ái, công bằng” và "Văn chương không cần đến sự khéo tay, làm theo một cái khuôn mẫu. Văn chương chỉ dung nạp những người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơi những nguồn chưa ai khơi và sáng tạo ra cái gì chưa có”.

b. Tác phẩm chính

Ông để lại khối lượng tác phẩm lớn với nhiều thể loại truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch, truyện ký như các tác phẩm: “Sống mòn”, “Lão Hạc”, “Chí Phèo”, “Giăng sáng”, “Lão Hạc”, “Chí Phèo”, “Đôi mắt”, ...

c. Phong cách nghệ thuật

- Đề cao con người tư tưởng: Quan tâm tới đời sống tinh thần của con người, luôn hứng thú khám phá "con người trong con người". - Đi sâu khám phá nội tâm nhân vật

- Thường viết về những cái nhỏ nhặt nhưng lại mang ý nghĩa triết lý sâu sắc

- Ông có phong cách triết lý trữ tình sắc lạnh.

3. Vị trí và tầm ảnh hưởng

- Là nhà văn lớn, một cây bút xuất sắc của nền văn học hiện đại.

- Là nhà văn hiện thực nhân đạo xuất sắc của thế kỉ XX. Nam Cao đã đưa chủ nghĩa hiện thực lên một bước đột phá: chủ nghĩa hiện thực tâm lí.

- Ông nhận giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 1996.

Sơ đồ tư duy tác giả Nam Cao:

Nam Cao (1915/1917 – 1951) tên thật là Trần Hữu Trị, quê ở Lý Nhân, Hà Nam. Ông sinh ra trong một gia đình công giáo trung lưu.

Thời thơ ấu, ông học ở trường làng, sau đó được gửi xuống Nam Định học.

Vì sức khỏe yếu, ông về nhà chữa bệnh rồi lập gia đình.

Năm 18 tuổi, ông vào Sài Gòn làm thư ký cho một hiệu may.

Sau khi trở ra Bắc, ông dạy học tại Hà Nội.

Năm 1945, ông gia nhập Hội Văn hóa Cứu quốc, tham gia cướp chính quyền ở Lý Nhân và được cử làm chủ tịch xã.

Năm 1946, ông về Hà Nội hoạt động Hội Văn hóa Cứu quốc. Năm 1948, ông gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Năm 1950, ông làm việc cho Hội Văn nghệ Việt Nam, tại tạp chí Văn nghệ.

Ông theo quan điểm "nghệ thuật vị nhân sinh": “Nghệ thuật chỉ có thể là tiếng đau khổ thoát ra từ những kiếp lầm than”. Ông quan niệm tác phẩm phải chứa đựng điều lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn, vừa phấn khởi, ca tụng tình yêu, bác ái, công bằng và văn chương cần sự đào sâu, tìm tòi, sáng tạo.

Nam Cao để lại nhiều tác phẩm thuộc các thể loại truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch, truyện ký như “Sống mòn”, “Lão Hạc”, “Chí Phèo”, “Giăng sáng”, “Đôi mắt”.

Tác phẩm chính của ông thể hiện tư tưởng đề cao con người, quan tâm đến đời sống tinh thần của con người, khám phá "con người trong con người" và đi sâu vào nội tâm nhân vật.

Phong cách nghệ thuật của ông thường tập trung vào những chi tiết nhỏ nhặt nhưng mang ý nghĩa triết lý sâu sắc, với giọng văn triết lý trữ tình sắc lạnh.

Nam Cao là nhà văn lớn, cây bút xuất sắc của nền văn học hiện đại, nhà văn hiện thực nhân đạo xuất sắc của thế kỷ XX, người đã đưa chủ nghĩa hiện thực lên một bước đột phá – chủ nghĩa hiện thực tâm lý.

Ông được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật năm 1996.

1. Tìm hiểu chung

a. Hoàn cảnh sáng tác

- Lão Hạc là một trong những truyện ngắn xuất sắc viết về người nông dân của Nam Cao, đăng báo lần đầu năm 1943.

b. Bố cục: 3 phần

- Phần 1 (từ đầu … “nó thế này ông giáo ạ”): Sự day dứt, dằn vặt của lão Hạc sau khi bán con Vàng.

- Phần 2 (tiếp … “một thêm đáng buồn”): Lão Hạc gửi gắm tiền bạc, trông nom nhà cửa.

- Phần 3 (còn lại): Cái chết của lão Hạc.

c.Tóm tắt

Lão Hạc là một người nông dân nghèo, sống cùng một con chó gọi là cậu Vàng. Lão có một người con trai nhưng vì nghèo không có tiền lấy vợ nên đã bỏ đi làm đồn điền cao su. Một mình lão phải tự lo liệu mưu sinh. Sau trận ốm thập tử nhất sinh, nhà lão không còn gì nữa, lão đành phải bán cậu Vàng - con chó mà lão hết mực thương yêu như con trai mình. Lão mang hết số tiền bán chó và dành dụm được từ việc bán mảnh vườn gửi nhờ ông Giáo. Mấy hôm sau lão kiếm được gù ăn nấy. Một hôm lão xin Binh Tư ít bả chó nói dối là đánh bả con chó hay sang vườn để giết thịt ăn nhưng thực ra là để tự tử. Cái chết của lão Hạc dữ dội, vật vã, chẳng ai hiểu vì sao lão chết ngoại trừ ông Giáo và Binh Tư.

2. Giá trị nội dung và nghệ thuật:

a. Giá trị nội dung

Thể hiện số phận đau thương của người nông dân trong xã hội cũ và phẩm chất cao quý, tiềm tàng của họ. Đồng thời, truyện còn cho thấy tấm lòng yêu thương, trân trọng đối với người nông dân.

b. Giá trị nghệ thuật

- Sử dụng ngôi kể thứ nhất, người kể là nhân vật hiểu, chứng kiến toàn bộ câu chuyện và cảm thông với nhân vật chính.

- Nghệ thuật phân tích tâm lí già dặn, kể chuyện chân thực, màu sắc trữ tình đan xen triết lí sâu sắc.

- Xây dựng được nhân vật có tính cá thể hóa cao.

Sơ đồ tư duy văn bản Lão Hạc:

“ToHạc” là một trong những truyện ngắn xuất sắc của Nam Cao viết về người nông dân, được đăng báo lần đầu vào năm...

Phần 1 (từ đầu đến "...nó thế này ông giáo ạ"): Thể hiện sự day dứt, dằn vặt của lão Hạc sau khi bán con Vàng.

Phần 2 (tiếp đến "...một thêm đáng buồn"): Lão Hạc gửi gắm tiền bạc và nhờ ông Giáo trông nom nhà cửa.

Phần 3 (còn lại): Cái chết của lão Hạc.

Lão Hạc là một người nông dân nghèo, sống cùng con chó cậu Vàng. Con trai lão vì nghèo khó nên đã bỏ đi làm đồn điền cao su. Sau một trận ốm nặng, gia đình lão không còn gì, lão đành phải bán cậu Vàng - con chó mà lão yêu thương như con trai.

Lão mang toàn bộ số tiền bán chó và tiền dành dụm gửi ông Giáo. Vài hôm sau, lão xin Binh Tư ít bả chó, nói là để đánh bả chó hay sang vườn, nhưng thực ra là để tự tử.

Cái chết của lão Hạc dữ dội và vật vã, chỉ có ông Giáo và Binh Tư hiểu rõ nguyên nhân.

Truyện thể hiện số phận đau thương của người nông dân trong xã hội cũ và phẩm chất cao quý, tiềm ẩn của họ.

Truyện còn thể hiện tình yêu thương, sự trân trọng đối với người nông dân.

Truyện sử dụng ngôi kể thứ nhất, với người kể là nhân vật hiểu rõ, chứng kiến toàn bộ câu chuyện và cảm thông với nhân vật chính.

Nghệ thuật của truyện là phân tích tâm lý nhân vật sâu sắc, kể chuyện chân thực, kết hợp màu sắc trữ tình và triết lý sâu sắc.

Truyện xây dựng được nhân vật có tính cách cá thể hóa cao.