Mưa xuân II (Nguyễn Bính)

I. TÁC GIẢ

1. Tiểu sử

- Nguyễn Bính (13/2/1918), tên thật là Nguyễn Trọng Bính tại xóm Trạm, thôn Thiện Vinh, xã Đồng Đội (nay là xã Cộng Hòa), huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.

- Gia đình: cha là Nguyễn Đạo Bình - làm nghề dạy học, còn mẹ ông là bà Bùi Thị Miện – con gái một gia đình khá giả. Nguyễn Bính là con út trong gia đình 3 người con. Mẹ mất sớm, bố cưới vợ mới, Nguyễn Bính và 2 anh được bác ruột và cậu ruột đón về nuôi và cho ăn học.

- Nguyễn Bính làm thơ từ thuở bé, được cậu ruột Khiêm khen hay nên được cưng chiều.

2. Sự nghiệp

- Năm 13 tuổi, Nguyễn Bính được giải nhất trong cuộc thi hát trống quân đầu xuân ở hội làng

- Năm 1932, 1933 Nguyễn Bính có theo người bạn học ở thôn Vân lên Đồng Hỷ, Thái Nguyên dạy học

- Bài thơ của ông được đăng báo đầu tiên là bài Cô hái mơ.

- Năm 1937 Nguyễn Bính gửi tập thơ Tâm hồn tôi tới dự thi và đã được giải khuyến khích của nhóm Tự lực văn đoàn

- Từ năm 1940, Nguyễn Bính bắt đầu nổi tiếng với số lượng thơ khá dày, đề tài phong phú, trong đó chủ yếu là thơ tình

- Năm 1947 Nguyễn Bính đi theo Việt Minh

- Năm 1954 theo Hiệp định Genève, Nguyễn Bính cũng như bao cán bộ Việt Minh khác tập kết ra Bắc. Ông về công tác tại Nhà xuất bản Văn nghệ, sau đó ông làm chủ bút báo Trăm hoa

3. Sáng tác

- Trong suốt 30 năm, Nguyễn Bính đã sáng tác nhiều thể loại như thơ, kịch, truyện thơ... Ông sáng tác rất mạnh, viết rất đều và sống hết mình cho sự nghiệp thi ca. Ông được đông đảo độc giả công nhận như một trong các nhà thơ xuất sắc nhất của thi ca Việt Nam hiện đại.

- Một số tác phẩm: Qua nhà (Yêu đương 1936), Những bóng người trên sân ga (Thơ 1937), Cô hái mơ (Thơ 2007), Tương tư, Chân quê (Thơ 1940), Lỡ bước sang ngang (Thơ 1940), 34 bài, Tâm hồn tôi (Thơ 1940), 23 bài, Hương cố nhân (Thơ 1941), Hồn trinh nữ (Thơ 1958)…

Sơ đồ tư duy tác gỉả Nguyễn Bính:

Nguyễn Bính (15/2/1918) tên thật là Nguyễn Trọng Bính, quê ở xã Cộng Hòa, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.

Gia đình ông có truyền thống làm giáo dục, mẹ ông xuất thân từ gia đình khá giả. Ông là con út trong gia đình 5 anh em, mồ côi mẹ sớm và được bác, cậu ruột nuôi dưỡng, cho ăn học.

Nguyễn Bính bộc lộ tài năng làm thơ từ nhỏ và được cậu ruột Khiêm hết lòng ủng hộ.

Năm 15 tuổi, ông đoạt giải nhất cuộc thi hát trồng quân ở hội làng. Năm 1952, ông lên Đồng Hỷ, Thái Nguyên dạy học và bài thơ đầu tiên của ông được đăng báo là "Cô hái mơ".

Năm 1957, tập thơ "Tâm hồn tôi" của ông được giải khuyến khích của nhóm Tự lực văn đoàn.

Từ năm 1940, Nguyễn Bính nổi tiếng với nhiều bài thơ, đặc biệt là thơ tình. Ông tham gia Việt Minh năm 1947 và tập kết ra Bắc sau Hiệp định Genève năm 1954, công tác tại Nhà xuất bản Văn nghệ và làm chủ bút báo Trăm hoa.

Trong suốt 50 năm sáng tác, Nguyễn Bính viết nhiều thể loại và được công nhận là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất của Việt Nam hiện đại.

Một số tác phẩm tiêu biểu của ông: "Chân quê" (1940), "Lỡ bước sang ngang" (1940), "Tâm hồn tôi" (1940), "Hương cô nhân" (1941), "Qua nhà" (1956), "Những bóng người trên sân ga" (1957), "Cô hái mơ" (2007), "Hôn trinh nữ" (1958).

1. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ

- Sáng tác năm 1958, tại Hà Nội

b. Thể loại: thơ bảy chữ

c. Phương thức biểu đạt: biểu cảm kết hợp miêu tả

d. Bố cục: 2 phần:

- Phần 1: Vẻ đẹp của thiên nhiên khi mùa xuân đến.

- Phần 2: Tâm trạng và hành động của con người khi mùa xuân đến.

2. Giá trị nội dung, nghệ thuật

a. Giá trị nội dung

Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp của cảnh vật thiên nhiên, đất trời trong một chiều mưa xuân. Tác giả miêu tả sự sống bừng tỉnh, sinh sôi nảy nở của muôn loài qua một buổi mưa xuân.

b. Giá trị nghệ thuật

- Hình ảnh thơ sinh động, mộc mạc, gần gũi, sử dụng lối nói gián tiếp.

- Sử dụng nhiều hình ảnh nhân hóa, lối nói ví von.

Sơ đồ tư duy văn bản Mưa xuân II:

Bài thơ được sáng tác năm 1958 tại Hà Nội.

Thể loại của bài thơ là thơ bảy chữ.

Phương thức biểu đạt của bài thơ là biểu cảm kết hợp miêu tả.

Bố cục của bài thơ gồm hai phần:

Phần 1: Miêu tả vẻ đẹp của thiên nhiên khi mùa xuân đến.

Phần 2: Diễn tả tâm trạng và hành động của con người khi mùa xuân đến.

Giá trị nội dung của bài thơ là ca ngợi vẻ đẹp của cảnh vật thiên nhiên, đất trời trong một chiều mưa xuân, miêu tả sự sống bừng tỉnh, sinh sôi nảy nở của muôn loài.

Giá trị nghệ thuật của bài thơ là sử dụng hình ảnh sinh động, mộc mạc, gần gũi, lời nói giản tiếp, nhiều hình ảnh nhân hóa và lời nói ví von.