Sông núi nước Nam (Nam quốc sơn hà) 9

- Lý Thường Kiệt (1019 – 1105) là một danh tướng, một hoạn quan đời nhà Lý có công lớn trong việc đánh bại quân nhà Tống vào năm 1075 – 1077. Ông được cho là đã viết ra bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc “Nam Quốc Sơn Hà”.

- Lý Thường Kiệt là một nhà quân sự, nhà chính trị thời nhà Lý nước Đại Việt. Ông là một trong 14 vị anh hùng dân tộc tiêu biểu nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam, là một nhà quân sự kiệt xuất của dân tộc. Thuở nhỏ ông là người khôi ngô tuấn tú, thông minh, nhanh nhẹn, là con của võ tướng nên thích nghề võ và được dạy võ. Năm ông 23 tuổi được giữ chức Hoàng môn chi hậu, năm 43 tuổi ông đã dẹp yên ổn các châu huyện khắp miền Thanh – Nghệ.

- Ông mất năm 1105, thọ 86 tuổi, được truy tặng Kiểm hiệu Thái úy bình chương quân quốc trọng sự, tước Việt Quốc Công. Từ đó tới nay đã có nhiều nơi lập đền thờ và dựng bia ghi công lao của ông, tiêu biểu trong đó có bài văn bia ở chùa Linh Xứng, Hà Trung – Thanh Hóa.

Sơ đồ tư duy về tác giả Lý Thường Kiệt:

Lý Thường Kiệt (1019 - 1105) là một danh tướng đời nhà Lý, có công lớn trong việc đánh tan quân Tống vào năm 1075 - 1077.

Ông được xem là tác giả của bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam, "Nam Quốc Sơn Hà".

Lý Thường Kiệt là nhà quân sự, chính trị kiệt xuất, một trong 14 anh hùng dân tộc tiêu biểu nhất của Việt Nam.

Từ nhỏ, ông đã thông minh, nhanh nhẹn, ham thích võ nghệ và được cha dạy võ.

Năm 25 tuổi, ông giữ chức Hoàng môn chỉ hậu, và năm 45 tuổi đã dẹp yên các châu huyện ở Thanh - Nghệ.

Ông mất năm 1105, thọ 86 tuổi, được truy tặng tước cao và nhiều nơi đã lập đền thờ, dựng bia ghi công.

Bài văn bia tại chùa Linh Xứng, Hà Trung - Thanh Hóa là một ví dụ tiêu biểu.

1. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ

Bài thơ chưa rõ tác giả là ai và có nhiều lời kể về sự ra đời của bài thơ, trong đó có truyền thuyết: Năm 1077, quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy xâm lược nước ta. Vua Lí Nhân Tông sai Lí Thường Kiệt đem quân chặn giặc ở phòng tuyến sông Như Nguyệt, bỗng một đêm, quân sĩ nghe từ trong đền thờ hai anh em Trương Hống và Trương Hát có tiếng ngâm bài thơ này

b. Bố cục: 2 phần

- Phần 1 (Hai câu đầu): Khẳng định tuyệt đối chủ quyền lãnh thổ.

- Phần 2 (Hai câu cuối): Quyết tâm chống lại những điều phi nghĩa của kẻ thù.

2. Giá trị nội dung và nghệ thuật

a. Giá trị nội dung

Sông núi nước Nam (Nam quốc sơn hà) được coi là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên trong lịch sử khẳng định chủ quyền của Việt Nam. Nổi bật trên tất cả là giọng điệu hùng hồn, đanh thép, thể hiện quyết tâm chiến thắng kẻ thù và niềm tự hào kiêu hãnh của dân tộc ta.

b. Giá trị nghệ thuật

- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt ngắn gọn, súc tích.

- Ngôn ngữ dõng dạc, giọng thơ mạnh mẽ, đanh thép, hùng hồn.

Sơ đồ tư duy về tác phẩm Sông núi nước Nam:

Bài thơ không rõ tác giả, có nhiều câu chuyện kể về nguồn gốc của nó. Một truyền thuyết kể rằng, năm 1077, quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy xâm lược nước ta.

Vua Lý Nhân Tông đã cử Lý Thường Kiệt chặn giặc ở phòng tuyến sông Như Nguyệt. Một đêm, quân sĩ nghe thấy tiếng ngâm bài thơ này từ trong đền thờ hai anh em Trương Hồng và Trương Hát.

Phần 1 (Hai câu đầu): Khẳng định chủ quyền lãnh thổ tuyệt đối của nước ta.

Phần 2 (Hai câu cuối): Thể hiện quyết tâm đánh bại những điều bất công của kẻ thù.

Bài thơ "Sông núi nước Nam" được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên trong lịch sử, khẳng định chủ quyền của Việt Nam. Bài thơ nổi bật với giọng điệu hùng hồn, mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm chiến thắng và niềm tự hào dân tộc.

Bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, ngắn gọn và súc tích.

Ngôn ngữ dõng dạc, giọng thơ mạnh mẽ, đanh thép và hùng hồn.