Rô-mê-ô và Giu-li-ét (trích, Uy-li-am Sếch-xpia)

1. Tiểu sử

- Uy-li-am Sếch-xpia (1564 – 1616) sinh ra tại Stratford-upon-Avon nước Anh.

- Năm 1578 gia đình sa sút, ông buộc phải thôi học.

- Năm 1585 ông lên Luân Đôn kiếm sống và bắt đầu sự nghiệp nghệ thuật.

- Năm 1612 ông rời Luân Đôn về quê sinh sống.

2. Sự nghiệp

a. Tác phẩm chính

U. Sếch-xpia viết hơn 40 vở kịch, tất cả đều dưới dạng thơ, và được chia thành ba loại:

- Hài kịch: “Giông tố”, “As you like it”, “Cardenio”, ...

- Bi kịch: “Hamlet”, “Othello”, “King Lear”, “Romeo and Juliet”,…

- Kịch lịch sử: “King John”, “Henry V”, “Richard II”, ....

b. Phong cách nghệ thuật

- Là nhà viết kịch kiệt xuất ở Anh thời đại Phục hưng. Sáng tác của ông thấm đẫm tình yêu và lòng tin đối với con người. Đặc điểm nổi bật trong sáng tác của ông là nội dung đa dạng, tư tưởng lớn lao, hình tượng sắc nét, ngôn ngữ điêu luyện. Ông được coi là “nhà pháp sư” của ngôn ngữ Anh

- Tác phẩm của ông là tiếng nói của lương tri tiến bộ, của tự do, của lòng nhân ái bao la và của niềm tin bất diệt vào khả năng hướng thiện và khả năng vươn dậy để khẳng định cuộc sống con người.

3. Vị trí và tầm ảnh hưởng

- Cống hiến của U. Sếch-xpia in đậm dấu ấn lên kịch nghệ và văn chương các thế hệ sau.

+ Ông đã phát triển kịch nghệ cả về xây dựng nhân vật, cốt truyện, ngôn ngữ và thể loại.

+ Cho tới trước vở “Rô-mê-ô và Giu-li-ét”, lãng mạn không được xem là đề tài giá trị đối với bi kịch.

+ Độc thoại đã từng được sử dụng chủ yếu để truyền đạt thông tin về nhân vật và sự kiện nhưng Shakespeare đã sử dụng nó để khám phá tâm trí nhân vật.

- Tác phẩm của Shakepeare ảnh hưởng sâu sắc tới thi ca thế hệ sau. Rõ ràng, ông vĩ đại hơn hẳn các nhà viết kịch lớn của Pháp trước thời ông như Racine hay Molière.

- Những nhà thơ trường phái lãng mạn đã nỗ lực để làm sống lại kịch thơ Sếch-xpia.

Sơ đồ tư duy về tác giả Uy-li-am Sếch-xpia:

Uy-li-am Sếch-xpia (1564 - 1616) sinh ra tại Stratford-upon-Avon, nước Anh.

Năm 1578, gia đình ông gặp khó khăn tài chính, buộc ông phải thôi học. Đến năm 1585, ông lên Luân Đôn để kiếm sống và bắt đầu sự nghiệp nghệ thuật.

Ông là một nhà viết kịch kiệt xuất thời Phục hưng ở Anh. Các tác phẩm của ông thể hiện tình yêu và niềm tin sâu sắc vào con người.

Tác phẩm chính của ông bao gồm:

* Hài kịch: "Giông tổ", “As you like it", "Cardenio"

* Bi kịch: "Hamlet", "Othello", "King Lear", "Romeo and Juliet"

* Kịch lịch sử: "King John", "Henry V", “Richard II"

Phong cách sáng tác của Sếch-xpia nổi bật với nội dung đa dạng, tư tưởng lớn lao, hình tượng sắc nét và ngôn ngữ điêu luyện. Ông được mệnh danh là "nhà pháp sư" của ngôn ngữ Anh.

Tác phẩm của ông thể hiện tiếng nói của lương tri, tự do, lòng nhân ái và niềm tin vào khả năng hướng thiện của con người.

Ông đã có những đóng góp to lớn cho sự phát triển của kịch nghệ, từ xây dựng nhân vật, cốt truyện, ngôn ngữ đến thể loại.

Trước Sếch-xpia, lãng mạn chưa được coi là đề tài quan trọng cho bi kịch, nhưng ông đã thay đổi điều đó với vở "Rô-mê-ô và Giu-li-ét".

Ông đã sử dụng độc thoại không chỉ để truyền đạt thông tin mà còn để khám phá tâm lý nhân vật.

Tác phẩm của Sếch-xpia có ảnh hưởng sâu sắc đến thi ca của các thế hệ sau, vượt trội hơn cả những nhà viết kịch lớn trước đó như Racine hay Molière.

Các nhà thơ thuộc trường phái lãng mạn đã cố gắng khôi phục lại kịch thơ của Sếch-xpia.

1. Tìm hiểu chung

a. Xuất xứ

- Rô-mê-ô và Giu-li-ét được viết vào khoảng năm 1594 – 1595, là vở kịch năm hồi viết bằng thơ xen lẫn văn xuôi, dựa trên một câu chuyện có thật từng xảy ra ở I-ta-li-a thời trung cổ. Vở kịch được coi là bản tình ca say đắm nhất, ca ngợi tình yêu trong sáng, chân thành, thủy chung, dám vượt lên hận thù để giành lấy quyền tự do và hưởng hạnh phúc.

- Đoạn trích trong SGK thuộc Hồi thứ hai, cảnh II của tác phẩm.

b. Bố cục

- Phần 1 (Từ lời thoại 1 đến 6): Lời độc thoại thổ lộ tình yêu thầm kín của Romeo và Juliet.

- Phần 2 (Còn lại): Lời đối thoại của Rô-mê-ô và Giu-li-ét.

c. Thể loại

Văn bản Rô-mê-ô và Giu-li-ét thuộc thể loại: bi kịch

2. Giá trị nội dung, nghệ thuật

a. Giá trị nội dung

Vở bi kịch “Romeo và Juliet” dựa trên xung đột giữa con người với khát vọng yêu đương mãnh liệt và hoàn cảnh thù địch vây hãm. Vượt lên tất cả, Rô- mê-ô và Giu-li-ét đã đến với nhau: Mối tình của họ khẳng định sức sống, sức vươn dậy vượt lên trên mọi hoàn cảnh trói buộc con người. Mối tình đó cũng là lời kết án đanh thép, tố cáo xã hội phong kiến là mối trường thù địch với tình người, với chủ nghĩa nhân văn.

b. Giá trị nghệ thuật

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật, đặc biệt thành công ở những đoạn độc thoại nội tâm.

- Cách nói, lối nói hồn nhiên của hai nhân vật, cách sử dụng lối nói của nhau để xóa đi sự ngăn cách mà hận thù tạo ra.

Sơ đồ tư duy về vở kịch Rô-mê-ô và Giu-li-ét:

Vở kịch "Rô-mê-ô và Giu-li-ét" được viết khoảng năm 1594-1595, gồm 5 hồi, kết hợp giữa thơ và văn xuôi. Câu chuyện này dựa trên một sự kiện có thật ở Ý thời Trung Cổ.

Vở kịch nổi tiếng là một bản tình ca tuyệt đẹp, ca ngợi tình yêu trong sáng, chân thành, thủy chung, dám vượt qua hận thù để giành lấy tự do và hạnh phúc.

Đoạn trích trong sách giáo khoa thuộc hồi thứ hai, cảnh lI của vở kịch.

Phần 1 (Từ lời thoại 1 đến 6): Lời độc thoại thể hiện tình yêu thầm kín của Rô-mê-ô và Giu-li-ét.

Phần 2 (Phần còn lại): Lời đối thoại giữa Rô-mê-ô và Giu-li-ét.

Vở kịch "Rô-mê-ô và Giu-li-ét" thuộc thể loại bi kịch, xoay quanh xung đột giữa khát vọng yêu đương mãnh liệt của con người và hoàn cảnh thù địch.

Tình yêu của Rô-mê-ô và Giu-li-ét khẳng định sức sống và khả năng vượt lên mọi khó khăn, đồng thời tố cáo xã hội phong kiến là môi trường thù địch với tình người và chủ nghĩa nhân văn.

Vở kịch thành công trong việc miêu tả tâm lý nhân vật, đặc biệt qua những đoạn độc thoại nội tâm.

Cách nói chuyện tự nhiên của hai nhân vật và việc họ sử dụng lời nói của nhau để xóa bỏ rào cản do hận thù tạo ra cũng là một điểm nổi bật.