Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 18
Tổng quan nội dung
Lời Giải Chi Tiết: Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 18
Bạn đang theo dõi bài viết hướng dẫn chi tiết Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 18 thuộc chương trình môn Ngữ văn Lớp 10 của bộ sách . Để hoàn thành tốt bài học này, học sinh cần nắm vững các lý thuyết trọng tâm đã được thầy cô giảng dạy trên lớp, từ đó vận dụng linh hoạt vào việc phân tích và giải quyết các câu hỏi, bài tập thực hành. Bài viết dưới đây được biên soạn bởi đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm, trình bày tuần tự và rõ ràng lời giải cho từng mục trong SGK (bao gồm cả các câu hỏi thảo luận Khởi động/Khám phá lẫn bài tập tự luận cuối bài). Hãy đọc kỹ từng bước hướng dẫn (step-by-step) để hiểu rõ bản chất vấn đề thay vì chỉ sao chép kết quả cuối cùng nhé.
Đề thi học kì 1 Văn 10 cánh diều đề số 18 được biên soạn theo hình thức trắc nghiệm và tự luận có lời giải chi tiết giúp các em ôn tập hiệu quả chuẩn bị cho bài kiểm tra trên lớp
Đề thi
I. ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
HS đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
TỰ TÌNH
(Bài 3)
Hồ Xuân Hương
Chiếc bách (1) buồn về phận nổi nênh,
Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh,
Lưng khoang tình nghĩa dường lai láng,
Nửa mạn phong ba luống bập bềnh.
Cầm lái mặc ai lăm (2) đỗ bến,
Dong lèo (3) thây (4) kẻ rắp xuôi nghềnh,
Ấy ai thăm ván cam lòng vậy,
Ngán nỗi ôm đàn những tấp tênh
(Theo Nghĩ về thơ Hồ Xuân Hương – Lê Trí Viễn, NXB Giáo dục, 2007, tr.49)
Trả lời các câu hỏi:
Câu 1. Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? (0,5 điểm)
Câu 2. Chỉ ra những câu thơ có sử dụng phép đối trong bài thơ (0,5 điểm)
Câu 3. Từ lênh đênh trong câu thơ “Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh” có nghĩa gì? (0,5 điểm)
Câu 4. Em cảm nhận như thế nào về tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ? (1 điểm)
Câu 5: Nội dung chính của bài thơ là gì? (1 điểm)
II. LÀM VĂN (6,0 ĐIỂM)
Câu 1: Từ cảm nhận về nhân vật trữ tình trong bài thơ, em hãy liên hệ so sánh với hình ảnh người phụ nữ trong xã hội hiện nay (trình bày bằng đoạn văn 10-12 câu) (2 điểm)
Câu 2: Miệt thị ngoại hình (Body Shaming) là một thực trạng nhức nhối trong xã hội hiện đại. Bạn hãy viết một bài văn nghị luận thuyết phục người khác từ bỏ thói quen này (4 điểm)
Đáp án
Đáp án
Phần I. ĐỌC HIỂU
Câu 1. Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? (0,5 điểm) |
Phương pháp giải:
Chú ý số dòng trong bài, số từ trong câu
Lời giải chi tiết:
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú
Câu 2. Chỉ ra những câu thơ có sử dụng phép đối trong bài thơ (0,5 điểm) |
Phương pháp giải:
Đọc kĩ bài thơ
Nhớ lại kiến thức về phép đối
Lời giải chi tiết:
1. Lưng khoang tình nghĩa dường lai láng,
Nửa mạn phong ba luống bập bềnh
2. Cầm lái mặc ai lăm đỗ bến,
Giong lèo thây kẻ rắp xuôi ghềnh.
Câu 3. Từ lênh đênh trong câu thơ “Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh” có nghĩa gì? (0,5 điểm) |
Phương pháp giải:
Dựa vào ngữ cảnh câu thơ
Vận dụng kiến thức về giải nghĩa của từ
Lời giải chi tiết:
Từ lênh đênh trong câu thơ “Giữa dòng ngao ngán nỗi lênh đênh” có nghĩa chỉ số phận trôi nổi của người phụ nữ trên dòng nước, không biết sẽ đi đâu về đâu.
Câu 4. Em cảm nhận như thế nào về tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ? (1 điểm) |
Phương pháp giải:
Đọc kĩ bài thơ
Chú ý các từ ngữ miêu tả tâm trạng của nhân vật trữ tình
Lời giải chi tiết:
Tâm trạng của tác giả được thể hiện trong bài thơ: Cô đơn, lạc lõng, chán chường, buông xuôi, chán chường, phẫn uất
Câu 5: Nội dung chính của bài thơ là gì? (1 điểm) |
Phương pháp giải:
Đọc kĩ bài thơ
Chú ý các chi tiết, hình ảnh tiêu biểu
Lời giải chi tiết:
Nội dung của bài thơ: Tự tình bài III thể hiện tâm trạng, thái độ của nừ sĩ Hồ Xuân Hương: vừa đau buồn, phẫn uất trước éo le, sóng gió cuộc đời; vừa muốn gắng gượng vươn lên vừa như cam chịu chấp nhận. Đằng sau tâm trạng bi kịch ấy là khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của nữ sĩ nói riêng và người phụ nữ trong xã hội phong kiến nói chung.
II. VIẾT (6.0 điểm)
Câu 1: Từ cảm nhận về nhân vật trữ tình trong bài thơ, em hãy liên hệ so sánh với hình ảnh người phụ nữ trong xã hội hiện nay (trình bày bằng đoạn văn 10-12 câu) (2 điểm) |
Phương pháp giải
Vận dụng phần phân tích ở trên
Liên hệ đến những tác phẩm có chung chủ đề về thân phận người phụ nữ trong xã hội xưa
Lời giải chi tiết
- Hình ảnh nhân vật trữ tình trong bài thơ là hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ trong xã hội phong kiến phận nổi lênh đênh, không biết đâu là bến bờ của mình. - Xã hội phong kiến khiến họ mất đi quyền được tự do quyết định số phận và bị ràng buộc trong những lễ giáo phong kiến hà khắc.
- Song một điều may mắn là trong xã hội hiện đại, người phụ nữ đã có quyền làm chủ cuộc đời mình mà không bị lệ thuộc hay trói buộc bởi bất cứ ai. Đây chính là một tín hiệu đáng mừng vì càng ngày người phụ nữ càng khẳng định tiếng nói mạnh mẽ và vị trí quan trọng của mình trong xã hội.
Câu 2: Miệt thị ngoại hình (Body Shaming) là một thực trạng nhức nhối trong xã hội hiện đại. Bạn hãy viết một bài văn nghị luận thuyết phục người khác từ bỏ thói quen này (4 điểm) |
Phương pháp giải
Dựa vào kiến thức và kĩ năng viết bài văn
Lời giải chi tiết
Miệt thị ngoại hình (Body Shaming) là một thực trạng nhức nhối trong xã hội hiện đại. Bạn hãy viết một bài văn nghị luận thuyết phục người khác từ bỏ thói quen này (4 điểm) | ||
Phần chính | Điểm | Nội dung cụ thể |
Mở bài | 0,5 | Giới thiệu vấn đề nghị luận: ý kiến của em về miệt thị ngoại hình |
Thân bài | 2,5đ | - Khái niệm: Miệt thị ngoại hình là gì? + Miệt thị ngoại hình hay còn được gọi là Body Shaming là tình trạng dùng những ngôn từ, lời nói, hành động mang tính tiêu cực để bình phẩm, nhân xét về ngoại hình của một người và khiến cho người đó cảm thấy khó chịu, tổn thương lòng tự trọng - Biểu hiện của hiện tượng miệt thị ngoại hình - Nguyên nhân của hiện tượng miệt thị ngoại hình: + Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng miệt thị ngoại hình người khác. + Xã hội đề cao quyền tự do cá nhân, nhiều người cũng tự tạo cho mình quyền “tự do ngôn luận”. + Yếu tố môi trường sống tác động mạnh mẽ tới suy nghĩ của mỗi cá nhân. + Khi một đứa trẻ được tiếp xúc với mạng xã hội quá sớm và đọc được những bài viết, những bình luận miệt thị ngoại hình người khác, chúng cũng nhanh chóng học theo và áp dụng với chính bạn bè của mình. + Yếu tố di truyền ảnh hưởng đến ngoại hình của một người. - Hậu quả của tình trạng miệt thị ngoại hình: + Tình trạng miệt thị ngoại hình để lại một hậu quả khó lường. + Nạn nhân của tình trạng miệt thị ngoại hình luôn phải sống trong xấu hổ, tự ti, ngại ngùng, không dám giao tiếp với ai, không dám là chính mình, thậm chí còn cảm giác ghét chính mình. + Hình thành tâm lý ngày càng tiêu cực, tuyệt vọng dẫn đến trầm cảm, thậm chí là hành vi tự tử. + Sự tự ti về ngoại hình đã cản trở những người này chạm tay đến giấc mơ của bản thân. + Có nhiều người là nạn nhân của tình trạng miệt thị ngoại hình có tâm lý muốn trả thù. - Biện pháp khắc phục: + Mỗi chúng ta cũng cần học cách ngừng phán xét, chỉ trích về một ai đó. + Chúng ta biết chắt lọc những ý kiến có thể giúp bản thân hoàn thiện ngày một tốt hơn. + Chúng ta có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ xung quanh để tìm cách đối đáp. + Chúng ta nên mở lòng và chia sẻ những tổn thương của bản thân với người bạn, người thân đáng tin cậy. |
Kết bài | 0,5 | Khái quát lại vấn đề nghị luận: ý kiến của em về miệt thị ngoại hình. |
Yêu cầu khác | 0,5 | - Bài viết thể hiện rõ đặc trưng thể loại (nghị luận) - Diễn đạt rõ ý; lập luận logic; suy luận, bình luận phù hợp với văn hóa dân tộc,… |
Gợi Ý Phương Pháp Tiếp Cận Cho Bài Học Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 18
Với định hướng phát triển năng lực của bộ sách , các bài tập trong phần Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 18 thường không đơn thuần chỉ là việc áp dụng một công thức cứng nhắc. Môn Ngữ văn Lớp 10 yêu cầu sự tư duy liên kết rất cao. Đối với các câu hỏi lý thuyết, học sinh cần rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn bản, trích xuất từ khóa (keyword) quan trọng để trả lời đúng trọng tâm, tránh lan man. Đối với dạng bài tập tính toán hay suy luận logic, điều quan trọng nhất là phải tóm tắt được đề bài (đề bài cho dữ kiện gì, yêu cầu tìm đại lượng nào), sau đó phác thảo sơ đồ tư duy giải quyết vấn đề trước khi bắt tay vào giải chi tiết. Lời giải được cung cấp trong bài viết này đã tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc đó: luôn giải thích lý do tại sao lại sử dụng công thức/phương pháp này để các bạn dễ dàng theo kịp mạch tư duy.
Lưu Ý Quan Trọng Về Cách Trình Bày Bài Tập Môn Ngữ văn
Một bài giải hoàn hảo không chỉ cần đáp số chính xác mà còn phụ thuộc rất lớn vào cách trình bày. Đối với học sinh Lớp 10, việc rèn luyện kỹ năng trình bày khoa học, sạch đẹp là vô cùng cần thiết để ghi trọn vẹn điểm số trong các kỳ thi tự luận. Khi tham khảo lời giải Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 18 trên website, các bạn hãy chú ý đến cấu trúc của một bài làm chuẩn mực. Nếu là một bài Toán/Lý/Hóa, hãy luôn nhớ ghi công thức tổng quát trước khi thay số, nhớ ghi đơn vị ở đáp số cuối cùng và có câu kết luận (Vậy...). Nếu là bài Văn/Sử/Địa, hãy trình bày thành các đoạn văn rõ ràng, có luận điểm, luận cứ rành mạch. Đừng bao giờ viết tắt những thuật ngữ chuyên ngành không được phép. Việc tuân thủ sự chỉn chu ngay từ khi làm bài tập về nhà sẽ giúp bạn tạo được thiện cảm rất lớn đối với giáo viên chấm bài.
Lời Khuyên Về Khả Năng Tự Nghiên Cứu Và Tham Khảo Khách Quan
Chúng tôi tạo ra chuyên trang lời giải sách môn Ngữ văn với mong muốn mang đến một "gia sư ảo" (virtual tutor) miễn phí, giúp các bạn học sinh tháo gỡ những khúc mắc ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, kiến thức luôn mang tính đa chiều, đặc biệt đối với các câu hỏi mở, câu hỏi vận dụng sáng tạo (VDC) trong SGK. Đáp án mà chúng tôi đưa ra trong bài Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 18 được xem là phương án tham khảo chuẩn mực và logic nhất, nhưng không phải là duy nhất. Chúng tôi luôn khuyến khích các bạn phát huy tư duy phản biện (Critical Thinking). Nếu bạn tìm ra một cách giải khác ngắn gọn hơn, thông minh hơn, hoặc có một góc nhìn lập luận sắc bén hơn so với bài giải mẫu, hãy mạnh dạn chia sẻ nó trong phần Bình luận (Comment) ở phía dưới trang. Điều đó chứng tỏ bạn đã thực sự thấu hiểu và làm chủ được môn học này.
Góc Thảo Luận Và Hỗ Trợ Chuyên Môn Trực Tuyến
Quá trình tự học môn Ngữ văn lớp 10 đôi khi sẽ khiến bạn cảm thấy đơn độc và bế tắc khi đối mặt với một vấn đề quá hóc búa. Đừng lo lắng! Chuyên mục hướng dẫn giải bài Đề thi học kì 1 Văn 10 Cánh diều - Đề số 18 của chúng tôi được thiết kế đi kèm với hệ thống hỏi đáp tương tác trực tiếp. Nếu trong quá trình đối chiếu bài giải mà bạn phát hiện ra một dấu phép tính bị sai sót do lỗi đánh máy, hoặc có một bước biến đổi công thức nào đó quá tắt khiến bạn không hiểu được, xin vui lòng để lại ý kiến ngay lập tức. Đội ngũ giáo viên và các kiểm duyệt viên học thuật của website sẽ thường xuyên theo dõi các câu hỏi của học sinh để giải đáp, giải thích lại cặn kẽ (reply) trong thời gian sớm nhất, đảm bảo luồng kiến thức bạn tiếp nhận luôn được thông suốt và chính xác tuyệt đối.