Cẩn thận hão (Bô-mác-se)

Tác giả Bô-mác-se

- Bô-mác-se (1732 -1799) tên đẩy đủ là Pi-e-Ô-guýt-xơ-tanh Ca-rông đờ Bô-mác-se (Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais), nhà soạn kịch nổi tiếng người Pháp thời kì cuối của chế độ quân chủ chuyên chế, trước cuộc Đại cách mạng tư sản năm 1789.

- Từng kinh qua nhiều nghề nghiệp, nếm trải cuộc sống cả trong cung đình lẫn ngoài xã hội, Bô-mác-se đã đem những điểu mình quan sát được vào trong những vở hài kịch với tiếng cười tiễn đưa cái cũ và chào đón cái mới.

- Hài kịch của Bô-mác-se được xem là đỉnh cao của sân khấu Pháp thế kỉ XVIII. Các tác phẩm tiêu biểu: Thợ cạo thành Xê-vin (1775), Đám cưới Phi-ga-rô (1784).

Sơ đồ tư duy Tác giả Bô-mác-se

Tác giả Cẩn thận Hão (Bô-mác-se)

• I. Tiểu sử
  • 1. Thông tin chung
    • Tên thật: Henri Bergson
    • Sinh năm: 1859
    • Mất năm: 1941
    • Quốc tịch: Pháp
  • 2. Gia đình và học vấn
    • Gia đình: Cha mẹ đều là người Do Thái, có truyền thống trí thức.
    • Học vấn: Học tại École Normale Supérieure, đỗ đầu kỳ thi Agrégation triết học.
  • 3. Sự nghiệp
    • Giảng dạy tại các trường đại học danh tiếng ở Pháp.
    • Nhận giải Nobel Văn học năm 1927.
• II. Tư tưởng triết học
  • 1. Bản năng và trí tuệ
    • Phân biệt giữa bản năng (intuition) và trí tuệ (intelligence).
    • Bản năng giúp ta thích nghi với môi trường, còn trí tuệ giúp ta phân tích và giải quyết vấn đề.
  • 2. Thời gian và ý thức
    • Phê phán khái niệm thời gian tuyến tính của khoa học.
    • Thời gian thực sự là "thời gian chảy", là sự trải nghiệm chủ quan của ý thức.
    • Ý thức không phải là một thực thể tĩnh tại, mà là một dòng chảy liên tục.
  • 3. Sự sống và sự sáng tạo
    • Sự sống là một "élan vital" (động lực sống), một lực lượng sáng tạo không ngừng.
    • Sự sáng tạo là khả năng vượt qua những khuôn khổ cũ, tạo ra những điều mới mẻ.
  • 4. Hài kịch
    • Nghiên cứu về bản chất của hài kịch, cho rằng hài kịch xuất phát từ sự cứng nhắc, máy móc của con người.
    • Hài kịch giúp ta giải phóng khỏi những khuôn mẫu xã hội.
• III. Tác phẩm chính
  1. Thời gian và ý thức tự do (1889)
  2. Vật chất và ký ức (1896)
  3. Sự tiến hóa sáng tạo (1907)
  4. Hài kịch (1900)
  5. Hai nguồn đạo đức và tôn giáo (1932)
• IV. Ảnh hưởng
  • Ảnh hưởng lớn đến triết học, văn học, nghệ thuật và tâm lý học thế kỷ 20.
  • Gây ảnh hưởng đến các nhà tư tưởng như William James, Marcel Proust, Virginia Woolf.

Tác phẩm Cẩn thận hão

I. Tìm hiểu chung

1. Thể loại

- Tác phẩm Cẩn thận hão thuộc thể loại: Hài kịch

2. Xuất xứ

- Kiệt tác sân khấu thế giới, Bô-mác-se, Thợ cạo thành Xê-vin, Trọng Đức dịch, NXB Sân khấu, Hà Nội, 2006, tr.157 – 163.

3. Phương thức biểu đạt

- Phương thức biểu đạt: tự sự.

4. Bố cục đoạn trích

- Phần 1 (lớp VII): Ba-đin và Phi-ga-rô đến nhà Bác-tô-lô làm phép cưới cho An-ma-vi-a và Rô-đin.

- Phần 2 (lớp VIII): tính cách, hành động của nhân vật Bác-tô-lô và những lần “cẩn thận hão” của hắn.

5. Giá trị nội dung

- Văn bản nói về tính cẩn thận hão của nhân vật Bác-tô-lô, đồng thời phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội.

6. Giá trị nghệ thuật

- Xây dựng tình huống gây cười đặc sắc.

- Thủ pháp trào phúng khéo léo.

II. Tìm hiểu chi tiết

1. Đặc điểm của nhân vật hài kịch xuất hiện trong đoạn trích

- Tính cách: háo danh, sĩ diện và thích khoe khoang, ngoài ra còn cả tin, thiếu hiểu biết.

- Hành động: Luôn ra vẻ hiểu biết, bốc đông, thiếu suy nghĩ và hay gặp những tình huống dở khóc dở cười.

2. Tình huống gây cười và chi tiết về sự “cẩn thận hão”

- Tác giả đã khéo léo sử dụng những tình huống gây cười và những chi tiết về sự “cẩn thận hão” để tạo ra những đoạn văn sống động, vui nhộn, từ đó làm nổi bật tính cách lố bịch và hài hước của nhân vật.

- Những tình huống hài hước không chỉ mang lại tiếng cười cho độc giả mà còn giúp tác giả phê phán một cách hình thức về những thói hư tật xấu trong xã hội.

- Bằng cách tạo ra những tình huống đầy sáng tạo và bất ngờ, tác giả đã khắc họa những tình tiết hài hước một cách tinh tế và hấp dẫn.

- Việc sử dụng chi tiết về “cẩn thận hão” của nhân vật càng làm cho bức tranh văn học thêm sinh động và thú vị.

=> Qua việc phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội thông qua các nhân vật, tác giả đã góp phần tạo ra một tác phẩm mang tính nhân văn và châm biếm sâu sắc về xã hội hiện đại.

Sơ đồ tư duy Tác phẩm Cẩn thận hão

Tác phẩm Cẩn thận hão (Bô-mác-se) - Sơ đồ tư duy

• I. Tác giả
  • Mô-li-e (Jean-Baptiste Poquelin)
  • Xuất thân: Gia đình tư sản, làm nghề đóng đồ nội thất
  • Sự nghiệp:
    • Nhà viết kịch nổi tiếng nhất nước Pháp thế kỷ XVII
    • Sáng lập đoàn kịch "Những người đẹp"
    • Phong cách: hài kịch châm biếm
• II. Tóm tắt tác phẩm
  1. Bối cảnh: Gia đình Giúp-pơ, người chồng luôn lo sợ bệnh tật
  2. Nhân vật:
     • Giúp-pơ: Nhân vật trung tâm, người chồng hão, luôn tự chẩn đoán bệnh
     • Bê-li-dơ: Vợ Giúp-pơ, người phụ nữ thông minh, khéo léo
     • Tô-ma Đia-phô-rơ: Bác sĩ, người lợi dụng sự ngốc nghếch của Giúp-pơ
     • An-gôn: Người hầu, người thông minh, giúp Bê-li-dơ vạch trần Giúp-pơ
  3. Diễn biến chính:
     • Giúp-pơ giả vờ bệnh tật để được chăm sóc
     • Bê-li-dơ, An-gôn tìm cách vạch trần sự giả dối của Giúp-pơ
     • Tô-ma Đia-phô-rơ tiếp tay cho Giúp-pơ, lợi dụng tình hình
     • Cuối cùng, Giúp-pơ bị lộ tẩy, phải chịu sự trừng phạt
• III. Giá trị nội dung
  • Châm biếm: Sự hão huyền, tự lừa dối của Giúp-pơ
  • Phê phán:
    • Sự giả dối, lừa lọc trong xã hội
    • Thói quen bệnh tật, mê tín dị đoan
    • Sự lợi dụng lòng tin của người khác
  • Khẳng định: Giá trị của sự thông minh, sáng suốt, lòng trung thực
• IV. Giá trị nghệ thuật
  • Hài kịch: Sử dụng nhiều tình huống hài hước, lời thoại dí dỏm
  • Châm biếm: Sử dụng các thủ pháp châm biếm sâu sắc
  • Xây dựng nhân vật: Nhân vật điển hình, tính cách rõ ràng
  • Ngôn ngữ: Sinh động, giàu biểu cảm

Kết luận: Cẩn thận hão là một tác phẩm hài kịch xuất sắc, mang giá trị nội dung và nghệ thuật sâu sắc, góp phần vào sự phát triển của nền văn học Pháp.