Cái giá trị làm người (Vũ Trọng Phụng)

Tác giả Vũ Trọng Phụng

1. Tiểu sử  

- Vũ Trọng Phụng (1912 - 1939), sinh ra ở Mỹ Hào, Hưng Yên nhưng lớn lên và sinh sống tại Hà Nội.

- Cha ông là Vũ Văn Lân làm thợ điện ở Ga-ra Charles Boillot, mất sớm khi ông mới được 7 tháng tuổi.

- Vũ Trọng Phụng được mẹ là bà Phạm Thị Khách ở vậy tần tảo nuôi con ăn học.

- Sau khi học hết tiểu học tại trường Hàng Vôi, Vũ Trọng Phụng phải thôi học để đi làm kiếm sống vào khoảng năm 14 tuổi.

- Ông có may mắn được hưởng thụ chế độ giáo dục mới do Toàn quyền Pháp Albert Sarraut đề xướng, miễn phí hoàn toàn trong sáu năm tiểu học, và là một trong những lứa thanh niên Việt Nam đầu tiên được giáo dục bằng tiếng Pháp và chữ Quốc Ngữ => đó là nguyên nhân khiến ông luôn thần tượng nền văn hóa Pháp và là lớp nhà văn tích cực truyền bá văn học chữ Quốc Ngữ.

- Sau hai năm làm ở các sở tư như nhà hàng Gôđa, nhà in IDEO (Viễn Đông), ông chuyển hẳn sang làm báo, viết văn chuyên nghiệp.

2. Sự nghiệp văn học

a. Tác phẩm chính

- Năm 1936, ngòi bút tiểu thuyết của ông nở rộ, chỉ trong vòng một năm, bốn cuốn tiểu thuyết lần lượt xuất hiện trên các báo, thu hút sự chú ý của công chúng.

- Cả bốn tiểu thuyết Giông tố, Số đỏ, Vỡ đê và Làm đĩ đều hiện thực, đi sâu vào các vấn đề xã hội. Trong đó Số đỏ xuất sắc hơn cả, được xem như tác phẩm lớn nhất của Vũ Trọng Phụng.

- Là một nhà báo, Vũ Trọng Phụng đã viết nhiều phóng sự nổi tiếng. Với phóng sự đầu tay Cạm bẫy người (1933) đăng báo Nhật Tân dưới bút danh Thiên Hư, Vũ Trọng Phụng đã gây được sự chú ý của dư luận đương thời.

- Năm 1934, báo Nhật Tân cho đăng Kỹ nghệ lấy Tây.

→ Với hai phóng sự đó, Vũ Đình Chí và Vũ Bằng đã cho ông là một trong hàng vài ba “nhà văn mở đầu cho nghề phóng sự của nước ta”.

- Những phóng sự tiếp theo như Cơm thầy cơm cô, Lục sì đã góp phần tạo nên danh hiệu “ông vua phóng sự của đất Bắc” cho Vũ Trọng Phụng.

b. Phong cách nghệ thuật 

- Văn chương Vũ Trọng Phụng thể hiện thái độ căm phẫn đối với xã hội “chó đểu”.

- Ông là cây bút trào phúng bậc thầy, một trong những đại biểu xuất sắc của xu hướng văn học hiện thực.

Sơ đồ tư duy tác giả Vũ Trọng Phụng

Vũ Trọng Phụng - Tác giả "Cái giá trị làm người"

• I. Tiểu sử
  • 1. Thông tin chung:
    • Sinh năm: 1920
    • Mất năm: 1973
    • Quê quán: Hà Nội
  • 2. Tiểu sử tóm tắt:
    • Xuất thân gia đình công chức
    • Học hành: Pháp văn
    • Sự nghiệp: Nhà văn, nhà báo
    • Hoạt động cách mạng: Tham gia kháng chiến chống Pháp
• II. Sự nghiệp văn học
  • 1. Phong cách nghệ thuật:
    • Hiện thực phê phán sắc sảo:
      • Phân tích sâu sắc tâm lý nhân vật
      • Khắc họa chân thực xã hội đương thời
    • Ngôn ngữ đa dạng, giàu sức biểu cảm:
      • Sử dụng tiếng lóng, khẩu ngữ
      • Văn phong hài hước, châm biếm
    • Kết cấu truyện độc đáo:
      • Sử dụng nhiều thủ pháp nghệ thuật
      • Tạo tình huống bất ngờ, kịch tính
  • 2. Các tác phẩm tiêu biểu:
    1. Kỹ nghệ nhồi người
    2. Cái giá trị làm người (Truyện ngắn)
    3. Đời thừa
    4. Số đỏ
  • 3. "Cái giá trị làm người":
    • Nội dung chính:
      • Phê phán xã hội thực dân phong kiến
      • Khẳng định giá trị nhân phẩm, lương tri
      • Vấn đề về sự tha hóa của con người
    • Giá trị nghệ thuật:
      • Sử dụng ngôn ngữ châm biếm, mỉa mai
      • Xây dựng nhân vật điển hình
• III. Tư tưởng, quan điểm nghệ thuật
  • 1. Phê phán mạnh mẽ xã hội thối nát: Tố cáo sự bất công, áp bức của chế độ thực dân phong kiến
  • 2. Quan tâm đến số phận con người: Thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với những người bị xã hội chà đạp
  • 3. Khát vọng về một xã hội công bằng, tốt đẹp: Niềm tin vào sức mạnh của con người và cách mạng

Tác phẩm Cái giá trị làm người (trích Cơm thầy cơm cô)

Phóng sự Cơm thầy cơm cô xuất bản lần đầu năm 1936, gồm phần đầu và chín chương nội dung

Tác phẩm là những câu chuyện thực tế về số phận những người dân nghèo trước Cách mạng tháng Tám, lên Hà Nội kiếm sống bằng cách ở đợ, làm vú, bồi bàn, chạy xe,… Họ trở thành miếng mồi của bọn mua bán người, dắt mối.

Phần văn bản này trích từ Chương 3 với nhan đề Cái giá trị làm người, ghi lại hành trình của nhân vật “tôi” vào vai người đi xin việc, thâm nhập thế giới mua bán người