Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều
Tổng quan nội dung
Lời Giải Chi Tiết: Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều
Bạn đang theo dõi bài viết hướng dẫn chi tiết Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều thuộc chương trình môn Ngữ văn Lớp 9 của bộ sách . Để hoàn thành tốt bài học này, học sinh cần nắm vững các lý thuyết trọng tâm đã được thầy cô giảng dạy trên lớp, từ đó vận dụng linh hoạt vào việc phân tích và giải quyết các câu hỏi, bài tập thực hành. Bài viết dưới đây được biên soạn bởi đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm, trình bày tuần tự và rõ ràng lời giải cho từng mục trong SGK (bao gồm cả các câu hỏi thảo luận Khởi động/Khám phá lẫn bài tập tự luận cuối bài). Hãy đọc kỹ từng bước hướng dẫn (step-by-step) để hiểu rõ bản chất vấn đề thay vì chỉ sao chép kết quả cuối cùng nhé.
Vấn đề cần làm sáng tỏ ở bài này là gì?
Nội dung chính
| Văn bản bàn luận về tình bạn cao đẹp bất chấp thời thế của Dương Khuê và Nguyễn Khuyến thông qua bài thơ Khóc Dương Khuê. |
Đọc hiểu 1
Trả lời Câu hỏi 1 Đọc hiểu trang 117 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Vấn đề cần làm sáng tỏ ở bài này là gì?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tình bạn cao cả bất chấp sự thay đổi thời thế của Dương Khuê - Nguyễn Khuyến.
Vấn đề cần làm sáng tỏ là tình bạn lấp lánh bất chấp sự thay đổi của thời thế và cảnh ngộ riêng của Nguyễn Khuyến và Dương Khuê.
Đọc hiểu 2
Trả lời Câu hỏi 2 Đọc hiểu trang 118 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Các ý gạch đầu dòng làm rõ nội dung nào?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Các gạch đầu dòng làm khơi gợi lại những kỉ niệm khi xưa của đôi bạn Nguyễn Khuyến - Dương Khuê.
Khơi gợi lại những kỉ niệm khi xưa của đôi bạn Nguyễn Khuyến - Dương Khuê.
Đọc hiểu 3
Trả lời Câu hỏi 3 Đọc hiểu trang 118 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Chữ nào được chú ý phân tích?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Chữ thôi được chú ý phân tích
Chữ "thôi" trong cụm từ "Thôi đã thôi rồi"
Đọc hiểu 4
Trả lời Câu hỏi 4 Đọc hiểu trang 118 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Dấu ba chấm giữa đoạn thơ có ý nghĩa gì?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Dấu ba chấm giữa đoạn có ý nghĩa chỉ những câu văn nữa vẫn chưa được trích.
Chỉ những câu văn nữa vẫn chưa được trích
Đọc hiểu 5
Trả lời Câu hỏi 5 Đọc hiểu trang 119 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Tại sao phần còn lại của bài thơ lại là phần quan trọng?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Phần còn lại của bài thơ là phần quan trọng vì diễn tả nỗi đau mất bạn của Nguyễn Khuyến.
Vì phần này diễn tả nỗi đau không còn bạn nữa của Nguyễn Khuyến
Đọc hiểu 6
Trả lời Câu hỏi 6 Đọc hiểu trang 37 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Câu văn nào nêu nhận xét chủ quan của người viết?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Giờ này, trước mắt và trong lòng tác giả là cả một sự trống vắng ghê người
Câu "Giờ này, trước mắt và trong lòng tác giả là cả một sự trống vắng ghê người!"
Đọc hiểu 7
Trả lời Câu hỏi 7 Đọc hiểu trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Phần kết bài tác giả nêu lên nội dung gì?
Phương pháp giải:
Đọc văn bản, đưa ra lời giải phù hợp
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Phần kết khẳng định bài thơ Khóc Dương Khuê là một viên ngọc quý viết về tình bạn lung linh trong vườn hoa văn học nước nhà.
Phần kết bài nêu lên Khóc Dương Khuê là bài thơ viết về tình bạn hay nhất của nền văn học nước nhà.
CH cuối bài 1
Trả lời Câu hỏi 1 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Mục đích của văn bản Phân tích bài “Khóc Dương Khuê” là gì?
Phương pháp giải:
- Đọc văn bản
- Xác định mục đích viết của tác giả
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Mục đích của văn bản Phân tích bài Khóc Dương Khuê là muốn ca ngợi bài thơ là một tuyệt tác viết về tình bạn vĩnh cửu trong nền văn học nước nhà.
Mục đích: muốn ca ngợi bài thơ là một tuyệt tác viết về tình bạn vĩnh cửu trong nền văn học nước nhà.
CH cuối bài 2
Trả lời Câu hỏi 2 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Bố cục của văn bản gồm mấy phần? Nội dung chính của mỗi phần là gì?
Phương pháp giải:
Phân chia bố cục phù hợp với nội dung
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Bố cục văn bản gồm 3 phần
+ Phần 1 (trong nhiều mối quan hệ … ông đã viết một áng thơ khóc bạn): Giới thiệu vấn đề cần nghị luận.
+ Phần 2 (tiếp … chân thành về tình bạn): Triển khai vấn đề về nghị luận.
+ Phần 3 (còn lại): Tổng kết vấn đề nghị luận.
Bố cục | Nội dung chính |
Phần 1 (trong nhiều mối quan hệ … ông đã viết một áng thơ khóc bạn) | Giới thiệu vấn đề cần nghị luận. |
Phần 2 (tiếp … chân thành về tình bạn) | Triển khai vấn đề về nghị luận. |
Phần 3 (còn lại) | Tổng kết vấn đề nghị luận. |
CH cuối bài 3
Trả lời Câu hỏi 3 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Tác giả đã phân tích bài thơ theo cách nào? Cách phân tích ấy có tác dụng gì trong việc làm rõ nội dung chính của bài thơ?
Phương pháp giải:
- Đọc văn bản
- Chú ý cách tác giả phân tích bài thơ
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tác giả đã phân tích bài thơ theo cách phân tích lần lượt các câu thơ trong bài. Cách phân tích ấy có tác dụng làm rõ từng ý tứ, cảm xúc của tác giả khi mất bạn.
Tác giả phân tích lần lượt các câu thơ trong bài có tác dụng làm rõ từng ý tứ, cảm xúc của tác giả khi mất bạn.
CH cuối bài 4
Trả lời Câu hỏi 4 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Chỉ ra luận đề và các luận điểm chính trong văn bản. Em hãy cho biết: Các luận điểm trong văn bản có làm sáng tỏ được luận đề không? Vì sao?
Phương pháp giải:
- Xác định luận đề
- Xác định hệ thống luận điểm
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Luận đề: Tình bạn lấp lánh bất chấp sự thay đổi của thời thế và cảnh ngộ riêng.
- Luận điểm 1: Tất cả nỗi đau mất bạn dường như dồn nén vào câu lục bát mở đầu này.
- Luận điểm 2: Với Nguyễn Khuyến, sau giây phút bình tĩnh lại, cả một quãng đời thanh xuân thơ mộng, êm đẹp đầy ắp kỉ niệm về tình bạn lần lượt hiện ra cụ thể, sinh động, sống dậy trong lòng và trước mắt tác giả cũng như độc giả.
- Luận điểm 3: Với mạch cảm xúc ấy, tác giả đưa chúng ta về những ấn tượng mới khó quên trong lần gặp gỡ cuối cùng của ông với bạn cố tri Dương Khuê.
- Luận điểm 4: Phần còn lại gồm mười sáu câu là phần quan trọng của tác phẩm Khóc Dương Khuê, diễn tả nỗi đau không còn bạn nữa!
- Luận điểm 5: Mấy câu kết của đoạn này làm hiện lên hình tượng nỗi đau khôn tả, tiếng khóc không nước mắt, nỗi đau dường như đã dồn cả vào lòng.
- Các luận điểm có làm sáng tỏ được luận đề vì những luận điểm trên đã được tác giả triển khai rất chi tiết và rõ ràng.
Luận đề: Tình bạn lấp lánh bất chấp sự thay đổi của thời thế và cảnh ngộ riêng. | |
Luận điểm 1 | Tất cả nỗi đau mất bạn dường như dồn nén vào câu lục bát mở đầu này |
Luận điểm 2 | Với Nguyễn Khuyến, sau giây phút bình tĩnh lại, cả một quãng đời thanh xuân thơ mộng, êm đẹp đầy ắp kỉ niệm về tình bạn lần lượt hiện ra cụ thể, sinh động, sống dậy trong lòng và trước mắt tác giả cũng như độc giả. |
Luận điểm 3 | Với mạch cảm xúc ấy, tác giả đưa chúng ta về những ấn tượng mới khó quên trong lần gặp gỡ cuối cùng của ông với bạn cố tri Dương Khuê |
Luận điểm 4 | Phần còn lại gồm mười sáu câu là phần quan trọng của tác phẩm Khóc Dương Khuê, diễn tả nỗi đau không còn bạn nữa! |
Luận điểm 5 | Mấy câu kết của đoạn này làm hiện lên hình tượng nỗi đau khôn tả, tiếng khóc không nước mắt, nỗi đau dường như đã dồn cả vào lòng |
- Các luận điểm làm sáng tỏ luận đề vì những luận điểm trên đã được tác giả triển khai rất chi tiết và rõ ràng.
CH cuối bài 5
Trả lời Câu hỏi 5 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Dẫn ra một số bằng chứng cho thấy tác giả đã sử dụng cách trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan và phát biểu ý kiến chủ quan.
Phương pháp giải:
Xác định một số bằng chứng khách quan
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Nêu vấn đề khách quan:
+ Trước ông, Phạm Thái chẳng đã viết văn tế Trương Đăng Thụ và sau ông, Phan Bội Châu cũng viết văn tế Phan Châu Trinh.
+ Nỗi đau mất bận hiện ra dưới nhiều cung bậc: lúc bộc phát, lục ngậm ngùi nuối tiếc, lúc lắng đọng thấm sâu, chi phối tuổi già của tác giả.
- Phát biểu ý kiến chủ quan:
+ Tiếc thay đó lại là sự thật nghiệt ngã!
+ Kì tái ngộ quý hóa biết dường nào!
+ Đúng là nỗi mừng biết lấy chi cân?
Trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan | Phát biểu ý kiến chủ quan. |
+ Trước ông, Phạm Thái chẳng đã viết văn tế Trương Đăng Thụ và sau ông, Phan Bội Châu cũng viết văn tế Phan Châu Trinh. + Nỗi đau mất bận hiện ra dưới nhiều cung bậc: lúc bộc phát, lục ngậm ngùi nuối tiếc, lúc lắng đọng thấm sâu, chi phối tuổi già của tác giả. | + Tiếc thay đó lại là sự thật nghiệt ngã! + Kì tái ngộ quý hóa biết dường nào! + Đúng là nỗi mừng biết lấy chi cân? |
CH cuối bài 6
Trả lời Câu hỏi 6 CH cuối bài trang 120 SGK Ngữ văn 9 Cánh diều
Từ văn bản trên, em rút ra được kinh nghiệm nào về cách thức phân tích một bài thơ?
Phương pháp giải:
Liên hệ bản thân em
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Từ văn bản trên, em rút ra được kinh nghiệm khi phân tích một tác phẩm thơ ta cần chia luận điểm theo cảm xúc, tư tưởng của tác giả. Liên hệ thêm những dẫn chứng tương tự, trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan và phát biểu ý kiến chủ quan.
Kinh nghiệm: khi phân tích một tác phẩm thơ ta cần chia luận điểm theo cảm xúc, tư tưởng của tác giả đồng thời liên hệ thêm những dẫn chứng tương tự, trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan và phát biểu ý kiến chủ quan.
Từ văn bản trên, em rút ra được kinh nghiệm khi phân tích một tác phẩm thơ ta cần chia luận điểm theo cảm xúc, tư tưởng của tác giả. Liên hệ thêm những dẫn chứng tương tự, trình bày kết hợp nêu vấn đề khách quan và phát biểu ý kiến chủ quan.
Bài đọc liên quan
Gợi Ý Phương Pháp Tiếp Cận Cho Bài Học Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều
Với định hướng phát triển năng lực của bộ sách , các bài tập trong phần Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều thường không đơn thuần chỉ là việc áp dụng một công thức cứng nhắc. Môn Ngữ văn Lớp 9 yêu cầu sự tư duy liên kết rất cao. Đối với các câu hỏi lý thuyết, học sinh cần rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn bản, trích xuất từ khóa (keyword) quan trọng để trả lời đúng trọng tâm, tránh lan man. Đối với dạng bài tập tính toán hay suy luận logic, điều quan trọng nhất là phải tóm tắt được đề bài (đề bài cho dữ kiện gì, yêu cầu tìm đại lượng nào), sau đó phác thảo sơ đồ tư duy giải quyết vấn đề trước khi bắt tay vào giải chi tiết. Lời giải được cung cấp trong bài viết này đã tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc đó: luôn giải thích lý do tại sao lại sử dụng công thức/phương pháp này để các bạn dễ dàng theo kịp mạch tư duy.
Lưu Ý Quan Trọng Về Cách Trình Bày Bài Tập Môn Ngữ văn
Một bài giải hoàn hảo không chỉ cần đáp số chính xác mà còn phụ thuộc rất lớn vào cách trình bày. Đối với học sinh Lớp 9, việc rèn luyện kỹ năng trình bày khoa học, sạch đẹp là vô cùng cần thiết để ghi trọn vẹn điểm số trong các kỳ thi tự luận. Khi tham khảo lời giải Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều trên website, các bạn hãy chú ý đến cấu trúc của một bài làm chuẩn mực. Nếu là một bài Toán/Lý/Hóa, hãy luôn nhớ ghi công thức tổng quát trước khi thay số, nhớ ghi đơn vị ở đáp số cuối cùng và có câu kết luận (Vậy...). Nếu là bài Văn/Sử/Địa, hãy trình bày thành các đoạn văn rõ ràng, có luận điểm, luận cứ rành mạch. Đừng bao giờ viết tắt những thuật ngữ chuyên ngành không được phép. Việc tuân thủ sự chỉn chu ngay từ khi làm bài tập về nhà sẽ giúp bạn tạo được thiện cảm rất lớn đối với giáo viên chấm bài.
Lời Khuyên Về Khả Năng Tự Nghiên Cứu Và Tham Khảo Khách Quan
Chúng tôi tạo ra chuyên trang lời giải sách môn Ngữ văn với mong muốn mang đến một "gia sư ảo" (virtual tutor) miễn phí, giúp các bạn học sinh tháo gỡ những khúc mắc ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, kiến thức luôn mang tính đa chiều, đặc biệt đối với các câu hỏi mở, câu hỏi vận dụng sáng tạo (VDC) trong SGK. Đáp án mà chúng tôi đưa ra trong bài Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều được xem là phương án tham khảo chuẩn mực và logic nhất, nhưng không phải là duy nhất. Chúng tôi luôn khuyến khích các bạn phát huy tư duy phản biện (Critical Thinking). Nếu bạn tìm ra một cách giải khác ngắn gọn hơn, thông minh hơn, hoặc có một góc nhìn lập luận sắc bén hơn so với bài giải mẫu, hãy mạnh dạn chia sẻ nó trong phần Bình luận (Comment) ở phía dưới trang. Điều đó chứng tỏ bạn đã thực sự thấu hiểu và làm chủ được môn học này.
Góc Thảo Luận Và Hỗ Trợ Chuyên Môn Trực Tuyến
Quá trình tự học môn Ngữ văn lớp 9 đôi khi sẽ khiến bạn cảm thấy đơn độc và bế tắc khi đối mặt với một vấn đề quá hóc búa. Đừng lo lắng! Chuyên mục hướng dẫn giải bài Soạn bài Phân tích bài Khóc Dương Khuê SGK Ngữ văn 9 tập 2 Cánh diều của chúng tôi được thiết kế đi kèm với hệ thống hỏi đáp tương tác trực tiếp. Nếu trong quá trình đối chiếu bài giải mà bạn phát hiện ra một dấu phép tính bị sai sót do lỗi đánh máy, hoặc có một bước biến đổi công thức nào đó quá tắt khiến bạn không hiểu được, xin vui lòng để lại ý kiến ngay lập tức. Đội ngũ giáo viên và các kiểm duyệt viên học thuật của website sẽ thường xuyên theo dõi các câu hỏi của học sinh để giải đáp, giải thích lại cặn kẽ (reply) trong thời gian sớm nhất, đảm bảo luồng kiến thức bạn tiếp nhận luôn được thông suốt và chính xác tuyệt đối.