Tổng hợp bài tập Chủ đề 7. Ôn tập văn bản nghị luận, văn bản thông tin

Tổng quan nội dung

Lời Giải Chi Tiết: Tổng hợp bài tập Chủ đề 7. Ôn tập văn bản nghị luận, văn bản thông tin

Bạn đang theo dõi bài viết hướng dẫn chi tiết Tổng hợp bài tập Chủ đề 7. Ôn tập văn bản nghị luận, văn bản thông tin thuộc chương trình môn Ngữ văn Lớp 6 của bộ sách . Để hoàn thành tốt bài học này, học sinh cần nắm vững các lý thuyết trọng tâm đã được thầy cô giảng dạy trên lớp, từ đó vận dụng linh hoạt vào việc phân tích và giải quyết các câu hỏi, bài tập thực hành. Bài viết dưới đây được biên soạn bởi đội ngũ giáo viên giàu kinh nghiệm, trình bày tuần tự và rõ ràng lời giải cho từng mục trong SGK (bao gồm cả các câu hỏi thảo luận Khởi động/Khám phá lẫn bài tập tự luận cuối bài). Hãy đọc kỹ từng bước hướng dẫn (step-by-step) để hiểu rõ bản chất vấn đề thay vì chỉ sao chép kết quả cuối cùng nhé.

Lý thuyết, bài tập văn bản nghị luận, văn bản thông tin

Lý thuyết Đề bài Hướng dẫn giải

Lý thuyết

1. Lý thuyết văn bản nghị luận, văn bản thông tin

Yếu tố	Văn bản nghị luận	Văn bản thông tin
Khái niệm	Là loại văn bản chủ yếu dùng để thuyết phục người đọc (người nghe) về một vấn đề	Là văn bản chủ yếu dùng để cung cấp thông tin về các hiện tượng tự nhiên, thuật lại các sự kiện, giới thiệu các danh lam thắng cảnh, hướng dẫn các quy trình thực hiện một công việc nào đó.
Đặc điểm	Người nói, người viết nêu lên được ý kiến (quan điểm), của mình, sau đó dùng lí lẽ và các bằng chứng cụ thể làm sáng tỏ ý kiến ấy	Thường có các yếu tố: nhan đề (một số văn bản có sa-pô dưới nhan đề), đề mục (tên gọi của các phần), đoạn văn, tranh ảnh

2. Khái quát nội dung chính các văn bản

Văn bản	Tác giả	Xuất xứ	Nội dung chính	Giá trị nghệ thuật
Ai ơi mồng 9 tháng 4	Anh Thư	Báo điện tử Hà Nội mới, 2004	Ai ơi mồng 9 tháng 4 là văn bản thuyết minh về Hội Gióng. Người viết cung cấp những thông tin như thời gian, địa điểm, ý nghĩa và đặc biệt là các nghi thức độc đáo.	Số liệu chính xác, lời văn chân thực, cô đọng.
Xem người ta kìa!	Lạc Thanh	Trích từ Tạp chí sông Lam, số 8/2020	Xem người ta kìa! bàn luận về mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng. Con người luôn muốn người thân quanh mình được thành công, tài giỏi,... như những nhân vật xuất chúng trong cuộc sống. Tuy nhiên, việc đi làm cho giống người khác sẽ đánh mất bản thân mỗi người. Vì vậy chúng ta nên hòa nhập chứ không nên hòa tan.	Lập luận chặt chẽ, lí lẽ và dẫn chứng xác đáng cùng cách trao đổi vấn đề mở, hướng tới đối thoại với người đọc.
Trái Đất – cái nôi của sự sống	Hồ Thanh Trang	Trích từ Báo điện tử Đất Việt - Diễn đàn của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Việt Nam, 9/2020	Trái Đất với "vị thần hộ mệnh" nước là hành tinh mang sự sống của muôn loài. Tuy nhiên con người đang dần phá hoạt Trái Đất, khiến nó bị tổn hại nhiều. Điều này là nguy cơ lớn đối với muôn loài và chính con người.	Văn bản đa phương tiện luận điểm rõ ràng, số liệu xác thực, hình ảnh hấp dẫn
Các loài chung sống với nhau như thế nào?	Ngọc Phú	Trích từ Báo điện tử Đất Việt - Diễn đàn của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Việt Nam, 9/2020	Văn bản nêu lên sự đa dạng của sinh vật cũng như cách các loài chung sống với nhau. Đồng thời nhắc đến con người với tư cách chủ thể tác động tới tự nhiên.	Văn bản đa phương tiện, kết cấu đầu cuối tương ứng, đặt vấn đề trong tương quan với bộ phim Vua sư tử

Đề bài

I. Trắc nghiệm

Câu 1:Ai ơi mồng 9 tháng 4 là vnaw bản thuộc thể loại gì?

A. Truyện ngắn

B. Tiểu thuyết

C. Văn bản nghị luận

D.Văn bản thông tin

Câu 2: Văn bản Xem người ta kìa! khẳng định câu nói: “Xem người ta kìa!”là câu nói của ai?

A. Người ông

B. Người bà

C. Người mẹ

D. Người cha

Câu 3:Trái Đất – cái nôi của sự sống thuộc thể loại nào?

A. Văn bản nghị luận

B. Văn bản thông tin

C. Tiểu thuyết

D. Truyện ngắn

Câu 4: Ai là tác giả của văn bản Các loài sống chung với nhau như thế nào?

A. Hà My

B. Ngọc Phú

C. Thái Bá Dũng

D. Văn Quang, Văn Tuyên

Câu 5: Văn bản Các loài chung sống với nhau như thế nào? đã nêu lên những thông tin về lĩnh vực gì?

A. Khoa học, sinh học

B. Lịch sử, địa lý

C. Văn học, lịch sử

D. Lịch sử, hóa học

II. Tự luận

Câu 1: Đọc văn bản Ai ơi mồng 9 tháng 4, hãy tóm tắt tiến trình diễn ra hội Gióng bằng một bảng với các nội dung: thứ tự, thời gian, không gian, sự kiện, người tham gia

STT	Thời gian	Không gian	Sự kiện	Người tham gia
1
2
3
4
5
6
7

Câu 2: Qua văn bản Ai ơi mồng 9 tháng 4, lễ hội Gióng có ý nghĩa, giá trị gì?

Câu 3: Đọc văn bản Xem người ta kìa! và trả lời các câu hỏi sau:

a. Văn bản được trích từ đâu? Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?

b. Hàm ý trong câu nói “Xem người ta kìa!” của người mẹ là gì?

Câu 4: Nội dung văn bản Xem người ta kìa! nhấn mạnh ý nghĩa của sự giống nhau hay khác nhau giữa mọi người?

Câu 5: Đọc văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống, trả lời các câu hỏi sau:

a. “Vị thần hộ mệnh” mà tác giả nhắc tới chỉ đối tượng nào?

b. Đối tượng nào được mệnh danh là đỉnh cao kì diệu của sự sống?

c. Tại sao Trái Đất là cái nôi của sự sống?

d. Thông điệp nào được gửi gắm đến văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống?

Câu 6: Từ việc đọc hiểu văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống, em rút ra được kinh nghiệm gì về cách đọc một văn bản thông tin?

Câu 7: Đọc văn bản Các loài chung sống với nhau như thế nào? và trả lời các câu hỏi:

a. Trong văn bản, tác giả đã nhắc đến bộ phim nào?

b. Nghệ thuật trong văn bản là gì?

c. Nội dung chính của văn bản là gì?

Câu 8: Qua văn bản Các loài chung sống với nhau như thế nào?, viết đoạn văn nêu suy nghĩ về việc bảo vệ động vật trên hành tinh của chúng ta.

Hướng dẫn giải

I. Trắc nghiệm

1 - D

2 - C

3 - B

4 - B

5 - A

II. Tự luận

Câu 1:

Đọc văn bản Ai ơi mồng 9 tháng 4, hãy tóm tắt tiến trình diễn ra hội Gióng bằng một bảng với các nội dung: thứ tự, thời gian, không gian, sự kiện, người tham gia

Phương pháp:

Ôn lại bài Ai ơi mồng 9 tháng 4

Lời giải chi tiết:

STT	Thời gian	Không gian	Sự kiện	Người tham gia
1	Từ 1-3 âm lịch đến 5-4 âm lịch	Tại làng	Chuẩn bị lễ hội	Dân làng
2	Từ ngày mồng 6	Đền Mẫu	Diễn ra lễ hội, lễ rước cờ tới đền Mẫu, rước cơm chay lên đền Thượng	Dân làng
3	Mồng 8	Đền Hạ và Đền Thượng	Rước nước từ đền Hạ về đền Thượng	Dân làng
4	Mồng 9	Thủy đình của đền Thượng	Múa hát thờ, hội trận và lễ khao quân	Dân làng
5	Mồng 10	Tại làng	Duyện quân, tạ ơn Thánh	Dân làng
6	Mồng 11	Tại làng	Làm lễ rửa khí	Dân làng
7	Mồng 12	Tại làng	Làm lễ rước cờ báo tin thắng trận với trời đất	Dân làng

Câu 2:

Qua văn bản Ai ơi mồng 9 tháng 4, lễ hội Gióng có ý nghĩa, giá trị gì?

Phương pháp:

Ôn lại bài Ai ơi mồng 9 tháng 4, đọc kĩ phần cuối văn bản để trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Theo tác giả, lễ hội Gióng là dịp diễn ra những nghi thức lễ với thao tác thuần thục, mang tính nghệ thuật và biểu trưng cao. Đồng thời, lễ hội Gióng còn là dịp để mỗi người Việt Nam cảm nhận mối quan hệ nhiều chiều: cá nhân và cộng đồng, thực tại và hư vô, thiêng liêng và trần thế,… Tất cả đều là những giá trị văn hóa được lưu giữ mã mai sau trong cộng đồng dân tộc Việt Nam.

Câu 3:

Đọc văn bản Xem người ta kìa! và trả lời các câu hỏi sau:

a. Văn bản được trích từ đâu? Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?

b. Hàm ý trong câu nói “Xem người ta kìa!” của người mẹ là gì?

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Xem người ta kìa!

Lời giải chi tiết:

- Văn bản được trích từ Tạp chí sông Lam

- Phương thức biểu đạt chính: nghị luận

b. Hàm ý trong câu nói “Xem người ta kìa!” của người mẹ là: mong con được thành công như người ta

Câu 4:

Nội dung văn bản Xem người ta kìa! nhấn mạnh ý nghĩa của sự giống nhau hay khác nhau giữa mọi người?

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Xem người ta kìa!

Lời giải chi tiết:

- Nội dung văn bản nhấn mạnh ý nghĩa của sự khác nhau giữa mọi người. Theo nhân vật "tôi", thế giới này là muôn màu muôn vẻ, vô tận, hấp dẫn và lạ lùng.

+ Chim thú trên rừng hay cá tôm dưới biển cũng thế mà xã hội con người cũng thế

+ Trong lớp nhân vật "tôi", các bạn học sinh đều mỗi người một vẻ vô cùng sinh động. Ngoại hình cao, thấp, béo, gầy, đen, trắng khác nhau, giọng nói khác nhau; thói quen, sở thích cũng khác nhau

+ Người ta nói "học trò nghịch như quỷ" nhưng "quỷ" cũng chính là một thế giới, chẳng "quỷ" nào giống "quỷ" nào

- Cuối cùng, nhân vật "tôi" đã kết luận ý nghĩa của sự khác nhau giữa mọi người là bằng một câu nhân vật đã đọc được rất hay "Chỗ giống nhau của mọi người trên thế gian nay là không ai giống ai cả". Chính chỗ không giống ai đó lại là một phần rất đáng quý trong cuộc đời mỗi con người.

Câu 5:

Đọc văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống, trả lời các câu hỏi sau:

a. “Vị thần hộ mệnh” mà tác giả nhắc tới chỉ đối tượng nào?

b. Đối tượng nào được mệnh danh là đỉnh cao kì diệu của sự sống?

c. Tại sao Trái Đất là cái nôi của sự sống?

d. Thông điệp nào được gửi gắm đến văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống?

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống

Lời giải chi tiết:

a. “Vị thần hộ mệnh” mà tác giả nhắc tới chỉ nước

b. Theo văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống, con người được mệnh danh là đỉnh cao kì diệu của sự sống

c. Trái Đất là cái nôi của sự sống vì Trái Đất nuôi dưỡng muôn loài

d. Thông điệp được gửi gắm là: Trái Đất đang bị đe dọa và chúng ta phải hành động để bảo vệ hành tinh này, đây là thông điệp được gửi gắm đến văn bản

Câu 6:

Từ việc đọc hiểu văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống, em rút ra được kinh nghiệm gì về cách đọc một văn bản thông tin?

Phương pháp:

Ôn lại kiến thức đã học về văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống

Quan sát hình thức, nội dung và cách triển khai thông tin của tác giả để trả lời câu hỏi này

Lời giải chi tiết:

Từ việc đọc hiểu văn bản Trái Đất – cái nôi của sự sống, em rút ra được kinh nghiệm về cách đọc một văn bản thông tin: Đọc văn bản thông tin cần nhấn mạnh những phần có đề mục, cách ngắt quãng rõ ràng để phân biệt được rõ từng phần của văn bản.

Câu 7:

Đọc văn bản Các loài chung sống với nhau như thế nào? và trả lời các câu hỏi:

a. Trong văn bản, tác giả đã nhắc đến bộ phim nào?

b. Nghệ thuật trong văn bản là gì?

c. Nội dung chính của văn bản là gì?

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản Các loài chung sống với nhau như thế nào?

Lời giải chi tiết:

a. Tác giả đã nhắc đến bộ phim Vua sư tử

b. Nghệ thuật trong văn bản là: văn bản đa phương tiện, kết cấu đầu cuối tương ứng

c. Nội dung chính của văn bản Các loài chung sống với nhau như thế nào? khẳng định sinh vật đa dạng và tác động của con người

Câu 8:

Qua văn bản Các loài chung sống với nhau như thế nào?, viết đoạn văn nêu suy nghĩ về việc bảo vệ động vật trên hành tinh của chúng ta

Phương pháp:

Đọc kĩ văn bản Các loài chung sống với nhau như thế nào?

Lời giải chi tiết:

Qua văn bản “Các loài chung sống với nhau như thế nào?”, tác giả đã đưa ra những thông tin bổ ích về sự đa dạng loài trên Trái Đất và khẳng định tất cả các loài đều có mối liên hệ mật thiết với nhau và ảnh hưởng lẫn nhau. Trong số đó, con người là động vật cao cấp nhất, có những hành động ảnh hưởng trực tiếp đến muôn loài, khiến đời sống của động vật bị xáo trộn. Chính vì vậy, việc bảo vệ đa dạng loài, bảo vệ động vật, đặc biệt động vật quý hiếm là vô cùng quan trọng và cấp thiết. Có nhiều biện pháp nên được thực hiện để bảo vệ động vật đặc biệt là động vật có nguy cơ tuyệt chủng. Trước tiên, chúng ta nên học về những loài có nguy cơ tuyệt chủng trên thế giới của chúng để biết được chúng thì quan trọng và tuyệt vời như thế nào. Dạy cho những người bạn và gia đình của chúng ta biết về thế giới động vật hoang đã, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ động vật đang gặp nguy hiểm. Thứ hai, chính phủ khắp thế giới nên mở nhiều khu vườn quốc gia và khu bảo tồn động vật hoang dã. Vì vậy, động vật sẽ có môi trường sống bền vững để tồn tại và điều kiện tốt để phát triển khi chúng được ở một môi trường an toàn và tự nhiên. Hơn nữa, mỗi quốc gia nên áp dụng nhiều hình phạt nghiêm khắc hơn để ngăn chặn việc con người săn trộm động vật quý hiếm. Ngoài ra, chúng ta nên làm cho môi trường của chúng ta trở nên thân thiện bằng việc tái chế và mua những sản phẩm bền vững thay vì mua những sản phẩm được làm từ động vật có nguy cơ tuyệt chủng. Tóm lại, nếu chúng ta hành động để bảo vệ động vật có nguy cơ tuyệt chủng thì cuộc sống của chúng ta sẽ trở nên tốt hơn.

Gợi Ý Phương Pháp Tiếp Cận Cho Bài Học Tổng hợp bài tập Chủ đề 7. Ôn tập văn bản nghị luận, văn bản thông tin

Với định hướng phát triển năng lực của bộ sách , các bài tập trong phần Tổng hợp bài tập Chủ đề 7. Ôn tập văn bản nghị luận, văn bản thông tin thường không đơn thuần chỉ là việc áp dụng một công thức cứng nhắc. Môn Ngữ văn Lớp 6 yêu cầu sự tư duy liên kết rất cao. Đối với các câu hỏi lý thuyết, học sinh cần rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn bản, trích xuất từ khóa (keyword) quan trọng để trả lời đúng trọng tâm, tránh lan man. Đối với dạng bài tập tính toán hay suy luận logic, điều quan trọng nhất là phải tóm tắt được đề bài (đề bài cho dữ kiện gì, yêu cầu tìm đại lượng nào), sau đó phác thảo sơ đồ tư duy giải quyết vấn đề trước khi bắt tay vào giải chi tiết. Lời giải được cung cấp trong bài viết này đã tuân thủ chặt chẽ nguyên tắc đó: luôn giải thích lý do tại sao lại sử dụng công thức/phương pháp này để các bạn dễ dàng theo kịp mạch tư duy.

Lưu Ý Quan Trọng Về Cách Trình Bày Bài Tập Môn Ngữ văn

Một bài giải hoàn hảo không chỉ cần đáp số chính xác mà còn phụ thuộc rất lớn vào cách trình bày. Đối với học sinh Lớp 6, việc rèn luyện kỹ năng trình bày khoa học, sạch đẹp là vô cùng cần thiết để ghi trọn vẹn điểm số trong các kỳ thi tự luận. Khi tham khảo lời giải Tổng hợp bài tập Chủ đề 7. Ôn tập văn bản nghị luận, văn bản thông tin trên website, các bạn hãy chú ý đến cấu trúc của một bài làm chuẩn mực. Nếu là một bài Toán/Lý/Hóa, hãy luôn nhớ ghi công thức tổng quát trước khi thay số, nhớ ghi đơn vị ở đáp số cuối cùng và có câu kết luận (Vậy...). Nếu là bài Văn/Sử/Địa, hãy trình bày thành các đoạn văn rõ ràng, có luận điểm, luận cứ rành mạch. Đừng bao giờ viết tắt những thuật ngữ chuyên ngành không được phép. Việc tuân thủ sự chỉn chu ngay từ khi làm bài tập về nhà sẽ giúp bạn tạo được thiện cảm rất lớn đối với giáo viên chấm bài.

Lời Khuyên Về Khả Năng Tự Nghiên Cứu Và Tham Khảo Khách Quan

Chúng tôi tạo ra chuyên trang lời giải sách môn Ngữ văn với mong muốn mang đến một "gia sư ảo" (virtual tutor) miễn phí, giúp các bạn học sinh tháo gỡ những khúc mắc ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, kiến thức luôn mang tính đa chiều, đặc biệt đối với các câu hỏi mở, câu hỏi vận dụng sáng tạo (VDC) trong SGK. Đáp án mà chúng tôi đưa ra trong bài Tổng hợp bài tập Chủ đề 7. Ôn tập văn bản nghị luận, văn bản thông tin được xem là phương án tham khảo chuẩn mực và logic nhất, nhưng không phải là duy nhất. Chúng tôi luôn khuyến khích các bạn phát huy tư duy phản biện (Critical Thinking). Nếu bạn tìm ra một cách giải khác ngắn gọn hơn, thông minh hơn, hoặc có một góc nhìn lập luận sắc bén hơn so với bài giải mẫu, hãy mạnh dạn chia sẻ nó trong phần Bình luận (Comment) ở phía dưới trang. Điều đó chứng tỏ bạn đã thực sự thấu hiểu và làm chủ được môn học này.

Góc Thảo Luận Và Hỗ Trợ Chuyên Môn Trực Tuyến

Quá trình tự học môn Ngữ văn lớp 6 đôi khi sẽ khiến bạn cảm thấy đơn độc và bế tắc khi đối mặt với một vấn đề quá hóc búa. Đừng lo lắng! Chuyên mục hướng dẫn giải bài Tổng hợp bài tập Chủ đề 7. Ôn tập văn bản nghị luận, văn bản thông tin của chúng tôi được thiết kế đi kèm với hệ thống hỏi đáp tương tác trực tiếp. Nếu trong quá trình đối chiếu bài giải mà bạn phát hiện ra một dấu phép tính bị sai sót do lỗi đánh máy, hoặc có một bước biến đổi công thức nào đó quá tắt khiến bạn không hiểu được, xin vui lòng để lại ý kiến ngay lập tức. Đội ngũ giáo viên và các kiểm duyệt viên học thuật của website sẽ thường xuyên theo dõi các câu hỏi của học sinh để giải đáp, giải thích lại cặn kẽ (reply) trong thời gian sớm nhất, đảm bảo luồng kiến thức bạn tiếp nhận luôn được thông suốt và chính xác tuyệt đối.