Soạn bài Ôn tập bài 1 SGK Ngữ văn 6 tập 1 Chân trời sáng tạo chi tiết

Câu 1 (trang 36 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Dựa vào bảng sau hãy tóm tắt nội dung của ba văn bản.

Phương pháp giải:

Đọc lại các văn bản và tóm tắt lại nội dung cơ bản.

Lời giải chi tiết:

Thánh Gióng - Vào thời vua Hùng Vương thứ sáu, có một cặp vợ chồng ông lão hiền lành, tốt bụng, mong muốn có một đứa con.

- Một ngày nọ, bà vợ đi ra đồng và thấy một vết chân người rất lớn. Bà ướm chân vào đó và sau đó sinh ra Gióng. Khi lên ba tuổi, Gióng vẫn chưa biết nói cười.

- Khi giặc Ân xâm lược, vua Hùng Vương sai sứ giả đi khắp nơi tìm người tài giỏi để cứu nước. Nghe tiếng rao, Gióng bỗng nhiên cất tiếng nói và xin đi đánh giặc. Vua đồng ý.

Vua cho Gióng ngựa sắt, roi sắt và áo giáp sắt. Gióng vươn vai, mình cao lớn hơn rất nhiều, rồi phi ngựa lao thẳng vào trận chiến.

- Gióng đánh tan giặc. Sau đó, Gióng lên núi, cởi bỏ áo giáp sắt, rồi cả người lẫn ngựa từ từ bay lên trời.

- Vua Hùng Vương nhớ công ơn của Gióng, nên đã cho lập đền thờ để tưởng nhớ.

Sự tích Hồ Gươm - Khi giặc Minh xâm lược, nghĩa quân Lam Sơn đã nổi dậy nhưng chưa thành công. Long Quân quyết định cho mượn thanh gươm thần.

- Một người đánh cá tên là Thận đi đánh cá, ba lần kéo lưới đều thấy một lưỡi gươm sáng. Ông mang lưỡi gươm về nhà.

- Lê Lợi đến nhà Thận và thấy lưỡi gươm phát sáng. Ông cầm lên xem.

- Trong một trận chiến, Lê Lợi bị thua và phải chạy vào rừng. Tại đây, ông tình cờ tìm thấy chuôi gươm.

- Lê Lợi gặp lại Thận và kể lại chuyện. Hai người đem gươm ra tra vào nhau, vừa khít. Lê Thận cùng các tướng lĩnh nguyện trung thành với Lê Lợi để cứu nước. Từ đó, nghĩa quân nhanh chóng đánh bại giặc ngoại xâm. Đất nước được hòa bình, Lê Lợi lên làm vua. Long Quân sai Rùa Vàng đến đòi lại gươm thần.

- Vua Lê Lợi trả gươm cho Rùa Vàng. Từ đó, hồ Tả Vọng được gọi là Hồ Gươm hay Hồ Hoàn Kiếm.

Bánh chưng, bánh giầy - Vua Hùng Vương thứ sáu muốn chọn người con trai kế vị, ngài muốn người con nào có tài giỏi nhất.

- Các hoàng tử đua nhau làm cỗ thức ăn thật ngon, thật cầu kỳ. Riêng Lang Liêu được thần mách bảo, dùng gạo nếp làm hai loại bánh để dâng vua.

- Vua Hùng Vương chọn bánh của Lang Liêu để dâng lên trời đất và các tiên. Ngài quyết định nhường ngôi cho Lang Liêu.

- Từ đó, nước ta có tục làm bánh chưng và bánh giầy vào dịp Tết.

Câu 2 (trang 36 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Liệt kê vào bảng dưới đây một số sự kiện, chi tiết mà em cho là đặc sắc, đáng nhớ nhất trong ba văn bản đã nêu. Giải thích ngắn gọn lí do lựa chọn

Phương pháp giải:

Kẻ bảng trên vào vở, đọc lại 3 văn bản trên và liệt kê từng sự việc vào cho phù hợp.

Lời giải chi tiết:

Gióng cất tiếng nói lần đầu khi được thần báo mộng, đòi đi đánh giặc.

Lang Liêu tiên là người đầu tiên có tiếng nói đòi đi đánh giặc.

Gióng lớn nhanh như thổi, vươn vai trở thành tráng sĩ.

Gióng dùng roi sắt đánh giặc, sau đó roi gãy, Gióng nhổ tre bên đường đánh giặc.

Giặc tan, Gióng cưỡi ngựa bay về trời.

Dân làng góp gạo nuôi Gióng.

Gươm của Gióng vừa như in, được thần báo mộng.

Chi tiết này thể hiện sự đồng lòng, thống nhất của cả dân tộc.

Gióng là hình tượng người anh hùng tiêu biểu, thể hiện lòng yêu nước và ý thức đánh giặc cứu nước của nhân dân ta.

Truyện giải thích nguồn gốc tên gọi Hồ Gươm.

Truyện đề cao lao động, trí thông minh sáng tạo của con người.

Câu 3 (trang 36 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Khi đọc một văn bản truyền thuyết, cần lưu ý những đặc điểm nào của thể loại này?

Phương pháp giải:

Nhớ lại kiến thức về thể loại truyền thuyết để làm câu hỏi này.

Lời giải chi tiết:

 Khi đọc một văn bản truyền thuyết, cần lưu ý những đặc điểm của thể loại này:

- Là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ.

- Nhân vật trong truyện là con người, loài vật, đồ vật được nhân hoá. Nhân vật thường có các đặc điểm khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng; thường gắn với sự kiện lịch sử và có công lớn đối với cộng đồng, được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ

- Cốt truyện là chuỗi các sự việc được sắp xếp theo một trình tự nhất định, có liên quan chặt chẽ với nhau. Truyện thường xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật mà cộng đồng truyền tụng, thường sử dụng các yếu tố kì ảo, hoang đường nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh của nhân vật.

- Truyện thể hiện thái độ, tình cảm và cách đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện, nhân vật lịch sử.

Câu 4 (trang 36 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Khi tóm tắt một văn bản bằng sơ đồ, cần lưu ý những điều gì?

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ xem về hình thức và nội dung cần lưu ý những gì.

Lời giải chi tiết:

Khi tóm tắt một văn bản bằng sơ đồ, cần lưu ý: 

- Bước 1: Cần đọc kĩ văn bản cần tóm tắt, xác định văn bản gồm mấy phần hoặc mấy đoạn, mối quan hệ giữa các phần đó. Tìm từ khoá và ý chính của từng phần hoặc đoạn. Từ đó xác định nội dung chính của văn bản và hình dung cách vẽ sơ đồ.

- Bước 2: Tóm tắt văn bản bằng sơ đồ, dựa trên số phần hoặc số đoạn, xác định số ô hoặc số bộ phận cần có trong sơ đồ. Chọn cách thể hiện sơ đồ tốt nhất.

- Bước 3: Kiểm tra lại sơ đồ đã vẽ, xem các ý chính của văn bản đã đủ và rõ chưa, cách thể hiện về các phần, đoạn, ý chính và quan hệ giữa chúng đã phù hợp chưa.

Câu 5 (trang 36 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Bài học giúp em hiểu thêm những gì về lịch sử nước mình?

Phương pháp giải:

Từ bài 1 là những văn bản cung cấp thông tin về lịch sử đất nước, em nêu cảm nghĩ của bản thân sau khi học xong bài này.

Lời giải chi tiết:

Bài học giúp em hiểu thêm về lịch sử của dân tộc Việt Nam, là một dân tộc có truyền thống đấu tranh anh hùng, dù phải đối mặt với nhiều kẻ thù nhưng các thế hệ vẫn giữ vững chủ quyền dân tộc. Đó còn là tinh thần đoàn kết, chung sức chung lòng tạo thành sức mạnh vô cùng to lớn của nhân dân ta. Nhờ những điều đó mà em biết ơn hơn cuộc sống hiện tại và cố gắng rèn luyện bản thân hơn nữa để xứng đáng với tổ tiên của mình.