Soạn bài Gió lạnh đầu mùa SGK Ngữ văn 6 tập 2 Chân trời sáng tạo chi tiết

Chuẩn bị đọc 1

Câu 1 (trang 8 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Dựa vào nhan đề, em đoán xem văn bản này viết về điều gì?

Phương pháp giải:

Phân tích các từ ngữ trong nhan đề để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Dựa vào nhan đề, em đoán văn bản này viết về những cơn gió lạnh giá của mùa đông bắt đầu tràn về và đem lại bài học nào đó cho chúng ta.

Dựa vào nhan đề, em đoán văn bản này viết về những cơn gió lạnh đầu mùa 

Dựa vào nhan đề, em dự đoán nhà văn sẽ kể câu chuyện diễn ra vào mùa đông.

Chuẩn bị đọc 2

Câu 2 (trang 8 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Em đã bao giờ làm một việc tốt nhưng bị người khác hiểu lầm và chê trách hay chưa?

Phương pháp giải:

Nhớ lại xem em đã từng làm việc nào tốt nhưng lại bị hiểu lầm và trình bày cùng các bạn.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Em đã từng làm một việc tốt nhưng bị hiểu lầm và chê trách. Trong một lần học về, có em bé đi lạc, em dẫn em bé đến đồn công an để tìm bố mẹ nhưng khi về lại bị mẹ hiểu lầm là la cà học xong không chịu về.

Em đã từng làm một việc tốt nhưng bị hiểu lầm và chê trách. Đó là em đã nhặt được đồ rơi, chuẩn bị đem nộp nhờ thầy phụ trách tìm người mất đồ để trả lại nhưng lại bị hiểu lầm thành ăn cắp đồ của người đó.

Ví dụ: Khi nhặt được một số tiền, nhưng bị hiểu lầm là ăn cắp…

Trải nghiệm cùng VB 1

Câu 1 (trang 8 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Hình ảnh Cúc, Xuân, Tý, Túc gợi cho em suy nghĩ gì về cuộc sống của những đứa trẻ nghèo?

Phương pháp giải:

Nêu suy nghĩ của riêng em về cuộc sống của những em bé nghèo đói, thiếu thốn.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Hình ảnh của Cúc, Xuân, Tý, Túc gợi cho em nghĩ về hình ảnh cuộc sống nghèo khổ của những đứa trẻ đáng thương trong xã hội cũ và thời đại bây giờ cũng đầy rẫy những cảnh đời bất hạnh như thế.

- Chúng nghèo đói, đáng thương đến mức không có một manh áo lành khi đông về. Những cơn gió lạnh đầu mùa, chúng vẫn mặc bộ quần áo ngày thường được may vá nhiều chỗ, rét đến nỗi môi tím lại, da thịt thâm đi, răng thì đập vào nhau.

- Hình ảnh ấy phảng phất vào tâm trí người đọc những nỗi buồn, niềm thương xót với những đứa trẻ nghèo.

- Hình ảnh của Cúc, Xuân, Tý ,Túc gợi cho em hình ảnh về cuộc sống của những đứa trẻ nghèo khổ cơ cực, đến nỗi một cái áo lành lặn để mặc cũng không có.

- Vì khi những cơn gió lạnh đầu mùa đến, chúng vẫn mặc bộ quần áo ngày thường được may vá nhiều chỗ, rét đến nỗi “môi chúng nó tím lại”, “da thịt thâm” đi, răng thì “đập vào nhau”. 

- Hình ảnh ấy khiến em cảm thấy buồn và thương xót vô cùng cho cuộc sống của những đứa trẻ nghèo khổ, bần hàn.

Hình ảnh Cúc, Xuân, Tý gợi về cuộc sống thiếu thốn của những đứa trẻ nghèo. Vào mùa đông lạnh giá, chúng không có được một chiếc áo lành lặn để mặc. Những cơn gió lạnh khiến “ môi chúng nó tím lại và qua những chỗ áo rách, da thịt thâm đi. Mỗi cơn gió đến, chúng lại run lên, hàm răng đập vào nhau”.

Trải nghiệm cùng VB 2

Câu 2 (trang 9 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Việc Sơn và chị quyết định cho Hiên cái áo thể hiện tính cách gì của hai chị em?

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ xem hai chị em đã bộc lộ phẩm chất gì khi trai tặng áo cho bạn khó khăn hơn mình.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Việc Sơn và chị quyết định cho Hiên cái áo thể hiện chị em Sơn là những đứa trẻ nhân hậu, tốt bụng, biết nghĩ cho người khác và biết giúp đỡ những cảnh đời khó khăn.

- Việc Sơn và chị quyết định cho Hiên cái áo thể hiện chị em Sơn có lòng tốt, bao dung, đùm bọc những đứa trẻ nghèo. 

Hay còn nói cách khác là chị em Sơn có lòng trắc ẩn với cuộc sống nghèo khổ.

Hai chị em Sơn giàu lòng yêu thương, sự tốt bụng và biết chia sẻ đối với mọi người xung quanh.

Trải nghiệm cùng VB 3

Câu 3 (trang 10 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Theo em, trong đoạn tiếp theo, chị em Sơn sẽ gặp chuyện gì?

Phương pháp giải:

Em dự đoán xem việc tặng áo sẽ khiến chị em Sơn gặp phải điều gì.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Theo em, đoạn tiếp theo hai chị em Sơn được mẹ khen vì có lòng tốt giúp đỡ người khác hoặc bị mẹ trách mắng vì tự ý lấy áo cho người khác.

Theo em, đoạn tiếp theo hai chị em Sơn được mẹ khen, vì có lòng tốt giúp đỡ người nghèo khổ hoặc bị mẹ trách mắng, vì tự ý lấy áo mẹ mua đem cho người khác.

Theo em, trong đoạn tiếp theo, chị em Sơn có thể sẽ bị mẹ mắng vì tự ý mang áo của em cho cái Hiên.

Suy ngẫm và phản hồi 1

Câu 1 (trang 11 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Chỉ ra một số từ ngữ thể hiện những ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật Sơn trong đoạn văn dưới đây:

Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra là mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi mò cua bắt ốc thì lấy đâu ra tiền mà sắm áo cho con nữa. Sơn thấy động lòng thương, cũng như ban sáng Sơn đã nhớ thương đến em Duyên ngày trước vẫn chơi cùng với Hiên, đùa nghịch ở vườn nhà. Một ý nghĩ tốt bỗng thoáng qua trong trí, (...).

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn văn, liệt kê ra các từ ngữ thể hiện cảm xúc của nhân vật.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Một số từ ngữ thể hiện những ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật Sơn trong đoạn văn:chợt nhớ, động lòng thương, nhớ thương, ý nghĩ tốt.

Một số từ ngữ thể hiện những ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật Sơn trong đoạn văn: chợt nhớ, động lòng thương, nhớ thương, ý nghĩ tốt

Một số từ ngữ thể hiện ý nghĩ, cảm xúc của nhân vật Sơn: chợt nhớ, thấy động lòng thương, nhớ thương, ý nghĩ tốt.

Suy ngẫm và phản hồi 2

Câu 2 (trang 11 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Các sự việc chính trong Gió lạnh đầu mùa có thể tóm tắt thành chuỗi như sau:

a) Những cơn gió lạnh đầu mùa thổi đến phố chợ.

b) Chị em Lan, Sơn xúng xính trong những chiếc áo ấm đắt tiền; những đứa trẻ nghèo hàng xóm vẫn mặc những chiếc áo mong manh thường ngày; riêng Hiên vẫn mặc chiếc áo rách tơi tả, đang co ro vì lạnh.

c) Ái ngại về hoàn cảnh của Hiên, Sơn và Lan quyết định về nhà lấy áo bông của Duyên (đứa em xấu số), giấu mẹ, mang sang cho Hiên.

d) Chuyện đến tai người nhà, Sơn và Lan sợ bị mẹ mắng. Đi đòi lại áo không được, không dám về nhà.

đ) Mẹ Hiên mang áo bông sang nhà trả lại, may mắn được mẹ Sơn và Lan cho vay tiền mua áo ấm cho Hiên.

Em hãy cho biết:

- Các sự việc trên liên quan với nhau như thế nào?

- Nếu không có sự việc (c) thì có xảy ra sự việc (d) hay không?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ các sự việc đã cho, tìm mối liên hệ giữa chúng.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Các sự việc trên liên quan chặt chẽ với nhau, sự việc này dẫn đến sự việc kia, tạo thành chuỗi liền mạch cho văn bản.

- Nếu không có sự kiện (c) thì sẽ không có sự kiện (d) vì có hành động cho áo Hiên của hai chị em thì mẹ Hiên mới mang áo đến trả lại.

- Các sự việc trên liên quan chặt chẽ với nhau, có sự kiệ trước đã xảy ra mới có sự kiện tiếp theo.

- Nếu không có sự kiện (c) thì sẽ không có sự kiện (d) vì có hành động cho áo Hiên của hai chị em thì mẹ Hiên mới mang áo đến trả lại.

- Các sự việc trên liên quan chặt chẽ với nhau, sự việc trước dẫn đến sự việc sau.

Nếu không có sự việc hai chị em Sơn đem áo của Duyên cho Hiên, thì cũng không thể dẫn đến việc mẹ Hiên mang áo sang trả. Sự việc c là nguyên nhân dẫn đến sự việc

Suy ngẫm và phản hồi 3

Câu 3 (trang 12 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Hành động cho áo góp phần thể hiện tính cách gì của Sơn và Lan? Hành động ấy có ý nghĩa gì với Hiên?

Phương pháp giải:

Suy nghĩ xem, một người tặng quà cho những người khó khăn hơn mình sẽ là người như thế nào và hành động ấy sẽ giúp người khó khăn nhận được điều gì về mặt tình cảm và vật chất.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Hành động cho áo góp phần thể hiện tính cách tốt bụng, biết yêu thương đùm bọc những người có hoàn cảnh khó khăn của chị em Sơn.

- Hành động đó của hai đứa trẻ có ý nghĩa vô cùng to lớn với Hiên vì Hiên không những được ủ ấm mà về tinh thần, Hiên còn nhận được sự quan tâm, chia sẻ của người khác trong cơn gió lạnh đầu mùa.

- Hành động cho áo góp phần thể hiện tính cách tốt bụng, biết yêu thương đùm bọc những người có hoàn cảnh khó khăn của chị em Sơn. 

- Hành động đó của hai đứa trẻ có ý nghĩa vô cùng to lớn với Hiên vì Hiên được nhận được sự quan tâm, chia sẻ của người khác trong cơn gió lạnh đầu mùa.

Hành động cho áo góp phần thể hiện sự tốt bụng, giàu tình yêu thương của Sơn và Lan.

Hành động ấy giúp Hiên cảm nhận được sự ấm áp của tình người ngay giữa mùa đông lạnh giá.

Suy ngẫm và phản hồi 4

Câu 4 (trang 12 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Vì sao người mẹ không trách mắng Sơn và Lan? Hành động của hai đứa trẻ đã tác động thế nào đến cách ứng xử của hai người mẹ ở cuối truyện?

Phương pháp giải:

Xét xem hành động của hai chị em là hành động đáng khen hay đáng trách. Từ đó đã giúp người lớn có cách cư xử đẹp như thế nào.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Người mẹ không trách mắng Sơn và Lan vì hành động của hai đứa trẻ là một hành động đẹp. Hành động đó đã bộc lộ được tính cách tốt bụng, quan tâm và sẻ chia của các em. Mặt khác cũng thể hiện được sự giáo dục tốt từ người mẹ.

- Hành động của hai đứa trẻ đã tác động tích cực đến cách ứng xử của hai người mẹ ở cuối truyện, mẹ của hai đứa trẻ đã cho mẹ Hiên mượn tiền để may áo cho con. Có thể nói, hai đứa trẻ đã phần nào giúp người lớn trở nên tốt đẹp hơn.

Người mẹ không trách mắng Sơn và Lan vì hành động của hai đứa đã bộc lộ được tính cách tốt bụng, quan tâm và sẻ chia. Mặt khác cũng thể hiện được sự giáo dục tốt từ người mẹ.

Hành động đẹp của hai đứa trẻ đã tác động không nhỏ tới cách ứng xử của hai người mẹ ở cuối chuyện bởi lẽ chúng không có gì đáng chê trách về hành động ấy, hai người mẹ lấy làm tự hào hơn vì chúng biết quan tâm đến người khác.

- Người mẹ không trách mắng Sơn và Lan vì hành động đó thể hiện đức tính tốt đẹp, tấm lòng biết sẻ chia của hai chị em.

- Hành động của hai đứa trẻ đã dẫn đến cách ứng xử của hai người mẹ ở cuối truyện. Mẹ Hiên đem chiếc áo trả lại, còn mẹ Sơn đã cho mẹ Hiên mượn năm hào để may áo cho con.

Suy ngẫm và phản hồi 5

Câu 5 (trang 12 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Theo em, việc Lan và Sơn giấu mẹ lấy chiếc áo bông của em Duyên đem cho Hiên là đáng khen hay đáng trách? Vì sao?

Phương pháp giải:

Đây là câu hỏi mở, em suy nghĩ và trả lời theo quan điểm của bản thân và giải thích lí do vì sao em cho là như vậy.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Đây là câu hỏi mở, các em trả lời theo quan điểm của bản thân. Tham khảo câu trả lời dưới đây:

Theo em, việc Lan và Sơn giấu mẹ lấy chiếc áo bông của em Duyên đem cho Hiên là hành động đáng khen. Đáng khen ở chỗ hai đứa trẻ tốt bụng, sẻ chia và quan tâm những người có hoàn cảnh khó khăn. Chiếc áo của em Duyên nhưng em Duyên đã không còn và không dùng đến nữa, mình nên tặng lại cho người có hoàn cảnh khó khăn.

- Theo em, việc Lan và Sơn giấu mẹ lấy chiếc áo bông của em Duyên đem cho Hiên vừa đáng khen vừa đáng trách. 

+ Đáng khen ở chỗ hai đứa trẻ tốt bụng, sẻ chia và quan tâm những người có hoàn cảnh khó khăn. 

+ Đáng trách ở chỗ đó là chiếc áo chưa được sự cho phép của mẹ mà hai chị em đã đem đi cho người khác.

Hành động của Lan và Sơn vừa đáng khen vừa đáng trách. Đáng khen vì đã thể hiện được tấm lòng tốt đẹp của chị em Sơn. Đáng trách vì chiếc áo là kỉ niệm về em Duyên, mà Lan và Sơn đã tự ý quyết định mà chưa xin phép mẹ.

Suy ngẫm và phản hồi 6

Câu 6 (trang 12 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Văn bản này viết về đề tài gì?

Phương pháp giải:

Từ nội dung văn bản, nêu ra đề tài của bài.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Văn bản này viết về tình yêu thương của con người trong cuộc sống.

Văn bản này viết về đề tài cuộc sống của những đứa trẻ nơi phố chợ nghèo trong cơn gió lạnh đầu mùa

Tình yêu thương của con người.

Suy ngẫm và phản hồi 7

Câu 7 (trang 12 SGK Ngữ văn 6 tập 2)

Nêu chủ đề của câu chuyện.

Phương pháp giải:

Từ đề tài của văn bản, đi tìm chủ đề cụ thể của truyện (chủ đề là vấn đề cụ thể, nhỏ hơn đề tài).

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Chủ đề của truyện xoay quanh sự sẻ chia của những đứa trẻ và sự khác biệt giữa những đứa trẻ lớn lên trong gia đình giàu có và những đứa trẻ nghèo khổ tận cùng của xã hội.

Chủ đề của truyện xoay quanh những đứa trẻ và sự khác biệt giữa những đứa trẻ lớn lên trong gia đình giàu có và những đứa tre nghèo khổ tận cùng của xã hội.

Chủ đề: Truyện Gió lạnh đầu mùa cho thấy sự khác biệt giữa những đứa trẻ sống trong gia đình khá giả và nghèo khó. Đồng thời, truyện còn ca ngợi tình yêu thương, tấm lòng nhân ái của con người.