Giải bài Tiếng Việt trang 83 SBT Văn 11 - Chân trời sáng tạo

Trả lời Câu hỏi 1 trang 83 SBT Văn 11 Chân trời sáng tạo

Trong các lựa chọn dưới đây, lựa chọn nào không phải là đặc điểm của ngôn ngữ viết?

a. Được thể hiện bằng chữ viết, hệ thống dấu câu, các kí hiệu văn tự.

b. Có thể sử dụng câu dài, nhiều thành phần nhưng được tổ chức mạch lạc, chặt chẽ.

c. Sử dụng khẩu ngữ và từ ngữ địa phương.

d. Có thể kết hợp với các phương tiện phi ngôn ngữ.

Phương pháp giải:

Đọc lại kiến thức về đặc điểm của ngôn ngữ viết

Phương pháp loại trừ

Lời giải chi tiết:

c. Sử dụng khẩu ngữ và từ ngữ địa phương.

Trả lời Câu hỏi 2 trang 83 SBT Văn 11 Chân trời sáng tạo

Trong thực tế sử dụng, ngôn ngữ viết có thể được trình bày lại bằng lời nói. Đó là những trường hợp nào? Khi đó, lời nói có nét gì đặc biệt?

Phương pháp giải:

Liệt kê một số trường hợp ngôn ngữ viết được trình bày lại bằng lời nói

Nhận xét điểm khác so với khi sử dụng ngôn ngữ viết

Lời giải chi tiết:

Trong thực tế sử dụng, ngôn ngữ viết có thể được trình bày lại bằng lời nói, chẳng hạn như thuyết trình về một vấn đề đã chuẩn bị, trình bày bài phát biểu đã soạn trước,... Trong những trường hợp này, lời nói tận dụng được ưu thế của ngôn ngữ viết đồng thời vẫn có sự phối hợp với các phương tiện phi ngôn ngữ để làm tăng hiệu quả biểu đạt.

Trả lời Câu hỏi 3 trang 83 SBT Văn 11 Chân trời sáng tạo

Phân tích đặc điểm của ngôn ngữ viết thể hiện trong các đoạn trích sau:

(Theo Nguyễn Thị Minh Thái, Ám ảnh nước trong “Mùa len trâu”)

b. Như vậy, hai lực đối kháng và đồng đẳng xung đột quyết liệt trong tác phẩm bi kịch hoàn chỉnh một cách cổ điển của Nguyễn Huy Tưởng: nghệ sĩ và nhân dân. Nghệ sĩ, mượn tay vương quyền khẳng định thiên tài sáng tạo của mình, không đếm xỉa đến mồ hôi, nước mắt và cả xương máu của nhân dân. Nhân dân, không chấp nhận sự áp đặt giá trị với những đòi hỏi hi sinh từ phía nghệ sĩ, nổi dậy tiêu diệt nghệ sĩ và công trình kì quan của y.

Phương pháp giải:

Đọc kĩ các đoạn trích

Đọc lại kiến thức về đặc điểm của ngôn ngữ viết

Lời giải chi tiết:

Đặc điểm

Ngôn ngữ viết

Đoạn trích 3a

Đoạn trích 3b

Phương tiện thể hiện

Được thể hiện bằng chữ viết, hệ thống dấu câu, các kí hiệu văn tự

Được thể hiện bằng chữ viết, hệ thống dấu câu, các kí hiệu văn tự

Được thể hiện bằng chữ viết, hệ thống dấu câu, các kí hiệu văn tự

Từ ngữ

Sử dụng từ ngữ chọn lọc, phù hợp với từng phong cách; tránh sử dụng khẩu ngữ và từ địa phương.

Sử dụng từ ngữ chọn lọc, liên quan đến phim truyện và nội dung bộ phim Mùa len trâu (trường đoạn, nhân vật, hình tượng, ngôn ngữ phim truyện,...); phù hợp với kiểu văn bản nghị luận; không sử dụng khẩu ngữ và từ địa phương

Sử dụng từ ngữ chọn lọc, liên quan đến thể loại bi kịch và nội dung vở kịch Vũ Như Tô (xung đột, bi kịch, nghệ sĩ, nhân dân,...); phù hợp với kiểu văn bản nghị luận; không sử dụng khẩu ngữ và từ ngữ địa phương.

Câu

Sử dụng câu dài, nhiều thành phần nhưng được tổ chức mạch lạc, chặt chẽ.

Sử dụng câu dài, nhiều thành phần nhưng được tổ chức mạch lạc, chặt chẽ.

Ví dụ: Với triết lí nhân bản của nó, nước trở thành hình tượng xuyên suốt Mùa len trâu, thành một thứ ngôn ngữ phim truyện riêng, thật độc đáo của đạo diễn Nguyễn Võ Nghiêm Minh.

Sử dụng cầu dài, nhiều thành phần nhưng được tổ chức mạch lạc, chặt chẽ. Ví dụ: Nghệ sĩ, mượn tay vương quyền khẳng định bằng thiên tài sáng tạo của mình, không đếm xỉa đến mồ hôi, nước mắt và cả xương máu của nhân dân.

Trả lời Câu hỏi 4 trang 83 SBT Văn 11 Chân trời sáng tạo

Điều chỉnh các câu sau đây cho phù hợp với ngôn ngữ viết:

a. Bầu trời thu qua ngòi bút của tác giả có màu xanh lè xanh lét.

Phương pháp giải:

Nhớ lại kiến thức về sự khác nhau giữa ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết

Đưa ra điều chỉnh phù hợp

Lời giải chi tiết:

a. Câu này sử dụng từ ngữ “xanh lè xanh lét” chưa phù hợp với ngôn ngữ viết, có thể thay bằng cụm từ “có màu xanh ngắt”. Bầu trời thu qua ngòi bút của tác giả có màu xanh ngắt.

b. Câu này sử dụng cụm từ “năm lần bảy lượt” chưa phù hợp với ngôn ngữ viết. “Năm lần bảy lượt” là khẩu ngữ, được dùng với nghĩa “(làm việc gì) rất nhiều lần, hết lần này đến lần khác”. Có thể thay bằng cụm từ “nhiều lần” cho phù hợp với ngôn ngữ viết: Mặc dù công ty chúng tôi đã nhiều lần đề cập đến việc này nhưng mọi việc vẫn không được giải quyết.